• Truyện Kiều - Nguyễn Du (phần 2)


    Truyện Kiều - Nguyễn Du (phần 2)

    Có ba mươi lạng trao tay,
    Không dưng chi có chuyện này tṛ kia!
    Rồi ra trở mặt tức th́,
    Bớt lời liệu chớ sân si thiệt đời!
    Nàng rằng: Thề thốt nặng lời,
    Có đâu mà lại ra người hiểm sâu!
    C̣n đương suy trước nghĩ sau,
    Mặt mo đă thấy ở đâu dẫn vào.
    Sở Khanh lên tiếng rêu rao,
    Rằng: Nghe mới có con nào ở đây.
    Phao cho quyến gió rủ mây,
    Hăy xem có biết mặt mày là ai?
    Nàng rằng: Thôi thế th́ thôi,
    Rằng không th́ cũng vâng lời rằng không!
    Sở Khanh quát mắng đùng đùng,
    Bước vào vừa rắp thị hùng ra tay.
    Nàng rằng: Trời nhé có hay!
    Quyến anh rủ yến sự này tại ai?
    Đem người đẩy xuống giếng thơi,
    Nói lời rồi lại ăn lời được ngay!
    C̣n tiên tích việt ở tay,
    Rơ ràng mặt ấy mặt này chứ ai?
    Lời ngay đông mặt trong ngoài,
    Kẻ chê bất nghĩa người cười vô lương!
    Phụ t́nh án đă rơ ràng,
    Dơ tuồng nghĩ mới kiếm đường tháo lui.
    Buồng riêng riêng những sụt sùi,
    Nghĩ thân mà lại ngậm ngùi cho thân.
    Tiếc thay trong giá trắng ngần,
    Đến phong trần cũng phong trần như ai!
    Tẻ vui cũng một kiếp người,
    Hồng nhan phải giống ở đời măi ru!
    Kiếp xưa đă vụng đường tu,
    Kiếp nay chẳng kẻo đền bù mới xuôi!
    Dẫu sao b́nh đă vỡ rồi,
    Lấy thân mà trả nợ đời cho xong!
    Vừa tuần nguyệt sáng gương trong,
    Tú bà ghé lại thong dong dặn ḍ:
    Nghề chơi cũng lắm công phu,
    Làng chơi ta phải biết cho đủ điều.
    Nàng rằng: Mưa gió dập d́u,
    Liều thân th́ cũng phải liều thế thôi!
    Mụ rằng: Ai cũng như ai,
    Người ta ai mất tiền hoài đến đây?
    Ơở trong c̣n lắm điều hay,
    Nỗi đêm khép mở mỗi ngày riêng chung.
    Này con thuộc lấy làm ḷng,
    Vành ngoài bảy chữ vành trong tám nghề.
    Chơi cho liễu chán hoa chê,
    Cho lăn lóc đá cho mê mẩn đời.
    Khi khóe hạnh khi nét ngài.
    Khi ngâm ngợi nguyệt khi cười cợt hoa.
    Đều là nghề nghiệp trong nhà,
    Đủ ngần ấy nết mới là người soi.
    Gót đầu vâng dạy mấy lời,
    Dường chau nét nguyệt dường phải vẻ hồng.
    Những nghe nói đă thẹn thùng,
    Nước đời lắm nỗi lạ lùng khắt khe!
    Xót ḿnh cửa các buồng khuê,
    Vỡ ḷng học lấy những nghề nghiệp hay!
    Khéo là mặt dạn mày dày,
    Kiếp người đă đến thế này th́ thôi!
    Thương thay thân phận lạc loài,
    Dẫu sao cũng ở tay người biết sao?
    Lầu xanh mới rủ trướng đào,
    Càng treo giá ngọc càng cao phẩm người.
    Biết bao bướm lả ong lơi,
    Cuộc say đầy tháng trận cười suốt đêm.
    Dập d́u lá gió cành chim,
    Sớm đưa Tống Ngọc tối t́m Trường-khanh.
    Khi tỉnh rượu lúc tàn canh,
    Giật ḿnh ḿnh lại thương ḿnh xót xa.
    Khi sao phong gấm rủ là,
    Giờ sao tan tác như hoa giữa đường.
    Mặt sao dày gió dạn sương,
    Thân sao bướm chán ong chường bấy thân?
    Mặc người mưa Sở mây Tần,
    Những ḿnh nào biết có xuân là ǵ.
    Đ̣i phen gió tựa hoa kề,
    Nửa rèm tuyết ngậm bốn bề trăng thâu.
    Cảnh nào cảnh chẳng đeo sầu,
    Người buồn cảnh có vui đâu bao giờ.
    Đôi phen nét vẽ câu thơ,
    Cung cầm trong nguyệt nước cờ dưới hoa.
    Vui là vui gượng kẻo là,
    Ai tri âm đó mặn mà với ai?
    Thờ ơ gió trúc mưa mai,
    Ngẩn ngơ trăm mối dùi mài một thân.
    Ôm ḷng đ̣i đoạn xa gần,
    Chẳng ṿ mà rối chẳng dần mà đau!
    Nhớ ơn chín chữ cao sâu,
    Một ngày một ngả bóng dâu tà tà.
    Dặm ngh́n nước thẳm non xa,
    Nghĩ đâu thân phận con ra thế này!
    Sân ḥe đôi chút thơ ngây,
    Trân cam ai kẻ đỡ thay việc ḿnh?
    Nhớ lời nguyện ước ba sinh,
    Xa xôi ai có biết t́nh chăng ai?
    Khi về hỏi liễu Chương-đài,
    Cành xuân đă bẻ cho người chuyên tay!
    T́nh sâu mong trả nghĩa dày,
    Hoa kia đă chắp cánh này cho chưa?
    Mối t́nh đ̣i đoạn ṿ tơ,
    Giấc hương quan luống lần mơ canh dài.
    Song sa ṿ vơ phương trời,
    Nay hoàng hôn đă lại mai hôn hoàng.
    Lần lần thỏ bạc ác vàng,
    Xót người trong hội đoạn trường đ̣i cơn.
    Đă cho lấy chữ hồng nhan,
    Làm cho cho hại cho tàn cho cân!
    Đă đày vào kiếp phong trần,
    Sao cho sỉ nhục một lần mới thôi!
    Khách du bỗng có một người,
    Kỳ Tâm họ Thúc cũng ṇi thư hương.
    Vốn người huyện Tích châu Thường,
    Theo nghiêm đường mở ngôi hàng Lâm truy.
    Hoa khôi mộ tiếng Kiều nhi,
    Thiếp hồng t́m đến hương khuê gởi vào.
    Trướng tô giáp mặt hoa đào,
    Vẻ nào chẳng mặn nét nào chẳng ưa?
    Hải đường mơn mởn cành tơ,
    Ngày xuân càng gió càng mưa càng nồng!
    Nguyệt hoa hoa nguyệt năo nùng,
    Đêm xuân ai dễ cầm ḷng được chăng!
    Lạ ǵ thanh khí lẽ hằng,
    Một dây một buộc ai giằng cho ra!
    Sớm đào tối mận lân la,
    Trước c̣n trăng gió sau ra đá vàng.
    Dịp đâu may mắn lạ dường,
    Lại vừa gặp khoảng xuân đường lại quê.
    Sinh càng một tỉnh mười mê,
    Ngày xuân lắm lúc đi về với xuân.
    Khi gió gác khi trăng sân,
    Bầu tiêu chuốc rượu cầu thần nối thơ.
    Khi hương sớm khi trà trưa,
    Bàn vây điểm nước đường tơ họa đàn.
    Miệt mài trong cuộc truy hoan,
    Càng quen thuộc nết càng dan díu t́nh.
    Lạ cho cái sóng khuynh thành,
    Làm cho đổ quán xiêu đ́nh như chơi.
    Thúc sinh quen nết bốc rời,
    Trăm ngh́n đổ một trận cười như không
    Mụ càng tô lục chuốt hồng,
    Máu tham hễ thấy hơi đồng th́ mê.
    Dưới trăng quyên đă gọi hè,
    Đầu tường lửa lựu lập ḷe đâm bông.
    Buồng the phải buổi thong dong,
    Thang lan rủ bức trướng hồng tẩm hoa.
    Rơ màu trong ngọc trắng ngà,
    Dày dày sẵn đúc một ṭa thiên nhiên.
    Sinh càng tỏ nét càng khen,
    Ngụ t́nh tay thảo một thiên luật Đường.
    Nàng rằng: Vâng biết ḷng chàng,
    Lời lời châu ngọc hàng hàng gấm thêu.
    Hay hèn lẽ cũng nối điêu,
    Nỗi quê nghĩ một hai điều ngang ngang.
    Ḷng c̣n gởi áng mây Hàng,
    Họa vần, xin hăy chịu chàng hôm nay.
    Rằng: Sao nói lạ lùng thay!
    Cành kia chẳng phải cỗi này mà ra?
    Nàng càng ủ dột thu ba,
    Đoạn trường lúc ấy nghĩ mà buồn bênh:
    Thiếp như hoa đă ĺa cành,
    Chàng như con bướm lượn vành mà chơi.
    Chúa xuân đành đă có nơi,
    Ngắn ngày thôi chớ dài lời làm chi!
    Sinh rằng: Từ thuở tương tri,
    Tấm riêng riêng những nặng v́ nước non.
    Trăm năm tính cuộc vuông tṛn,
    Phải ḍ cho đến ngọn nguồn lạch sông.
    Nàng rằng: Muôn đội ơn ḷng,
    Chút e bên thú bên ṭng dễ đâu.
    B́nh khang nấn ná bấy lâu,
    Yêu hoa yêu được một màu điểm trang.
    Rồi ra lạt phấn phai hương,
    Ḷng kia giữ được thường thường măi chăng?
    Vả trong thềm quế cung trăng,
    Chủ trương đành đă chị Hằng ở trong.
    Bấy lâu khăng khít dải đồng,
    Thêm người người cũng chia ḷng riêng tây.
    Vẻ chi chút phận bèo mây,
    Làm cho bể ái khi đầy khi vơi.
    Trăm điều ngang ngửa v́ tôi,
    Thân sau ai chịu tội trời ấy cho?
    Như chàng có vững tay co,
    Mười phần cũng đắp điếm cho một vài.
    Thế trong dù lớn hơn ngoài,
    Trước hàm sư sử gởi người đằng la.
    Cúi đầu luồn xuống mái nhà,
    Giấm chua lại tội bằng ba lửa nồng.
    Ơở trên c̣n có nhà thông,
    Lượng trên trông xuống biết ḷng có thương?
    Sá chi liễu ngơ hoa tường,
    Lầu xanh lại bỏ ra phường lầu xanh!
    Lại càng dơ dáng dại h́nh,
    Đành thân phận thiếp ngại danh giá chàng.
    Thương sao cho vẹn th́ thương,
    Tính sao cho trọn mọi đường th́ vâng.
    Sinh rằng: Hay nói đè chừng,
    Ḷng đây ḷng đấy chưa từng hay sao?
    Đường xa chớ ngại Ngô Lào,
    Trăm điều hăy cứ trông vào một ta.
    Đă gần chi có điều xa,
    Đá vàng đă quyết phong ba cũng liều!
    Cùng nhau căn vặn đến điều,
    Chỉ non thề bể nặng gieo đến lời.
    Nỉ non đêm ngắn t́nh dài,
    Ngoài hiên thỏ đă non đoài ngậm gương.
    Mượn điều trúc viện thừa lương,
    Rước về hăy tạm giấu nàng một nơi.
    Chiến ḥa sắp sẵn hai bài,
    Cậy tay thầy thợ mượn người ḍ la.
    Bắn tin đến mặt Tú bà,
    Thua cơ mụ cũng cầu ḥa dám sao!
    Rơ ràng của dẫn tay trao,
    Hoàn lương một thiếp thân vào cửa công.
    Công tư hai lẽ đều xong,
    Gót tiên phút đă thoát ṿng trần ai.
    Một nhà sum họp trúc mai,
    Càng sâu nghĩa bể càng dài t́nh sông.
    Hương càng đượm lửa càng nồng,
    Càng sôi vẻ ngọc càng lồng màu sen.
    Nửa năm hơi tiếng người quen,
    Sân ngô cành biếc đă chen lá vàng.
    Giậu thu vừa nảy gị sương,
    Gối yên đă thấy xuân đường đến nơi.
    Phong lôi nổi trận bời bời,
    Nặng ḷng e ấp tính bài phân chia.
    Quyết ngay biện bạch một bề,
    Dạy cho má phấn lại về lầu xanh!
    Thấy lời nghiêm huấn rành rành,
    Đánh liều sinh mới lấy t́nh nài kêu.
    Rằng: Con biết tội đă nhiều,
    Dẫu rằng sấm sét búa ŕu cũng cam.
    Trót v́ tay đă nhúng chàm,
    Dại rồi c̣n biết khôn làm sao đây!
    Cùng nhau vả tiếng một ngày,
    Ôm cầm ai nỡ dứt dây cho đành.
    Lượng trên quyết chẳng thương t́nh,
    Bạc đen thôi có tiếc ḿnh làm chi!
    Thấy trời sắt đá tri tri,
    Sốt gan ông mới cáo quỳ cửa công.
    Đất bằng nổi sóng đùng đùng,
    Phủ đường sai lá phiếu hồng thôi tra.
    Cùng nhau thẹo gót sai nha,
    Song song vào trước sân hoa lạy quỳ.
    Trông lên mặt sắt đen ś,
    Lập nghiêm trước đă ra uy nặng lời:
    Gă kia dại nết chơi bời,
    Mà con người thế là người đong đưa!
    Tuồng chi hoa thải hương thừa,
    Mượn màu son phấn đánh lừa con đen.
    Suy trong t́nh trạng nguyên đơn,
    Bề nào th́ cũng chưa yên bề nào.
    Phép công chiếu án luận vào.
    Có hai đường ấy muốn sao mặc ḿnh:
    Một là cứ phép gia h́nh,
    Một là lại cứ lầu xanh phó về!
    Nàng rằng: Đă quyết một bề,
    Nhện này vương lấy tơ kia mấy lần!
    Đục trong thân cũng là thân,
    Yếu thơ vâng chịu trước sân lôi đ́nh.
    Dạy rằng: Cứ phép gia h́nh!
    Ba cây chập lại một cành mẫu đơn.
    Phận đành chi dám kêu oan,
    Đào hoen quẹn má liễu tan tác mày.
    Một sân lầm cát đă đầy,
    Gương lờ nước thủy mai gầy vóc sương.
    Nghĩ t́nh chàng Thúc mà thương,
    Nẻo xa trông thấy ḷng càng xót xa.
    Khóc rằng: Oan khốc v́ ta,
    Có nghe lời trước chẳng đà lụy sau.
    Cạn ḷng chẳng biết nghĩ sâu,
    Để ai trăng tủi hoa sầu v́ ai?
    Phủ đường nghe thoảng vào tai,
    Động ḷng lại gạn đến lời riêng tây.
    Sụt sùi chàng mới thưa ngay,
    Đầu đuôi kể lại sự ngày cầu thân:
    Nàng đà tính hết xa gần,
    Từ xưa nàng đă biết thân có rày!
    Tại tôi hứng lấy một tay,
    Để nàng cho đến nỗi này v́ tôi!
    Nghe lời nói cũng thương lời,
    Dẹp uy mới dạy cho bài giải vi.
    Rằng: Như hẳn có thế th́,
    Trăng hoa song cũng thị phi biết điều!
    Sinh rằng: Chút phận bọt bèo,
    Theo đ̣i vả cũng ít nhiều bút nghiên.
    Cười rằng: Đă thế th́ nên,
    Mộc già hăy thử một thiên tŕnh nghề.
    Nàng vâng cất bút tay đề,
    Tiên hoa tŕnh trước án phê xem tường.
    Khen rằng: Giá đáng Thịnh Đường,
    Tài này sắc ấy ngh́n vàng chưa cân!
    Thực là tài tử giai nhân,
    Châu Trần c̣n có Châu Trần nào hơn!
    Thôi đừng rước dữ cưu hờn,
    Làm chi lỡ nhịp cho đàn ngang cung.
    Đă đưa đến trước cửa công,
    Ngoài th́ là lư song trong là t́nh.
    Dâu con trong đạo gia đ́nh,
    Thôi th́ dẹp nỗi bất b́nh là xong!
    Kíp truyền sắm sửa lễ công,
    Kiệu hoa cất gió đuốc hồng điểm sao.
    Bày hàng cổ xúy xôn xao,
    Song song đưa tới trướng đào sánh đôi.
    Thương v́ hạnh trọng v́ tài,
    Thúc ông thôi cũng dẹp lời phong ba.
    Huệ lan sực nức một nhà,
    Từng cay đắng lại mặn mà hơn xưa.
    Mảng vui rượu sớm cờ trưa,
    Đào đà phai thắm sen vừa nẩy xanh.
    Trướng hồ vắng vẻ đêm thanh,
    E t́nh nàng mới bày t́nh riêng chung:
    Phận bồ từ vẹn chữ ṭng,
    Đổi thay nhạn yến đă ḥng đầy niên.
    Tin nhà ngày một vắng tin,
    Mặn t́nh cát lũy lạt t́nh tao khang.
    Nghĩ ra thật cũng nên đường,
    Tăm hơi ai dễ giữ giàng cho ta?
    Trộm nghe kẻ lớn trong nhà,
    Ơở vào khuôn phép nói ra mối giường.
    E thay những dạ phi thường,
    Dễ ḍ rốn bể khôn lường đáy sông!
    Mà ta suốt một năm ṛng,
    Thế nào cũng chẳng giấu xong được nào.
    Bấy chầy chưa tỏ tiêu hao,
    Hoặc là trong có làm sao chăng là?
    Xin chàng kíp liệu lại nhà,
    Trước người đẹp ư sau ta biết t́nh.
    Đêm ngày như mực giấu quanh,
    Rày lần mai lữa giữ h́nh chưa thông.
    Nghe lời khuyên nhủ thong dong,
    Đành ḷng sinh mới quyết ḷng hồi trang.
    Rạng ra gửi đến xuân đường,
    Thúc ông cũng vội giục chàng ninh gia.
    Tiễn đưa một chén quan hà,
    Xuân đ́nh thoắt đă đổi ra cao đ́nh.
    Sông Tần một dải xanh xanh,
    Loi thoi bờ liễu mấy cành Dươngquan.
    Cầm tay dài ngắn thở than,
    Chia phôi ngừng chén hợp tan nghẹn lời.
    Nàng rằng: Non nước xa khơi,
    Sao cho trong ấm th́ ngoài mới êm.
    Dễ ḷa yếm thắm trôn kim,
    Làm chi bưng mắt bắt chim khó ḷng!
    Đôi ta chút nghĩa đèo ḅng,
    Đến nhà trước liệu nói ṣng cho minh.
    Dù khi sóng gió bất t́nh,
    Lớn ra uy lớn tôi đành phận tôi.
    Hơn điều giấu ngược giấu xuôi.
    Lại mang những việc tày trời đến sau.
    Thương nhau xin nhớ lời nhau,
    Năm chầy cũng chẳng đi đâu mà chầy.
    Chén đưa nhớ bữa hôm nay,
    Chén mừng xin đợi ngày này năm sau!
    Người lên ngựa kẻ chia bào,
    Rừng phong thu đă nhuốm màu quan san.
    Dặm hồng bụi cuốn chinh an,
    Trông người đă khuất mấy ngàn dâu xanh.
    Người về chiếc bóng năm canh,
    Kẻ đi muôn dặm một ḿnh xa xôi.
    Vầng trăng ai sẻ làm đôi,
    Nửa in gối chiếc nửa soi dặm trường.
    Kể chi những nỗi dọc đường,
    Buồng trong này nỗi chủ trương ở nhà:
    Vốn ḍng họ Hoạn danh gia,
    Con quan Lại bộ tên là Hoạn thư.
    Duyên Đằng thuận nẻo gió đưa,
    Cùng chàng kết tóc xe tơ những ngày.
    Ơở ăn th́ nết cũng hay,
    Nói điều ràng buộc th́ tay cũng già.
    Từ nghe vườn mới thêm hoa,
    Miệng người đă lắm tin nhà th́ không.
    Lửa tâm càng dập càng nồng,
    Trách người đen bạc ra ḷng trăng hoa:
    Ví bằng thú thật cùng ta,
    Cũng dung kẻ dưới mới là lượng trên.
    Dại chi chẳng giữ lấy nền,
    Tốt chi mà rước tiếng ghen vào ḿnh?
    Lại c̣n bưng bít giấu quanh,
    Làm chi những thói trẻ ranh nực cười!
    Tính rằng cách mặt khuất lời,
    Giấu ta ta cũng liệu bài giấu cho!
    Lo ǵ việc ấy mà lo,
    Kiến trong miệng chén có ḅ đi đâu?
    Làm cho nh́n chẳng được nhau,
    Làm cho đầy đọa cất đầu chẳng lên!
    Làm cho trông thấy nhăn tiền,
    Cho người thăm ván bán thuyền biết tay.
    Nỗi ḷng kín chẳng ai hay,
    Ngoài tai để mặc gió bay mái ngoài.
    Tuần sau bỗng thấy hai người,
    Mách tin ư cũng liệu bài tâng công.
    Tiểu thư nổi giận đùng đùng:
    Gớm tay thêu dệt ra ḷng trêu ngươi!
    Chồng tao nào phải như ai,
    Điều này hẳn miệng những người thị phi!
    Vội vàng xuống lệnh ra uy,
    Đứa th́ vả miệng đứa th́ bẻ răng.
    Trong ngoài cửa kín mít như bưng.
    Nào ai c̣n dám nói năng một lời!
    Buồng đào khuya sớm thảnh thơi,
    Ra vào một mực nói cười như không.
    Đêm ngày ḷng những dặn ḷng,
    Sinh đà về đến lầu hồng xuống yên.
    Lời tan hợp nỗi hàn huyên,
    Chữ t́nh càng mặn chữ duyên càng nồng.

    Tẩy trần vui chén thong dong,
    Nỗi ḷng ai ở trong ḷng mà ra.
    Chàng về xem ư tứ nhà,
    Sự ḿnh cũng rắp lân la giăi bày.
    Mấy phen cười nói tỉnh say,
    Tóc tơ bất động mảy may sự t́nh.
    Nghĩ đà bưng kín miệng b́nh,
    Nào ai có khảo mà ḿnh lại xưng?
    Những là e ấp dùng dằng,
    Rút dây sợ nữa động rừng lại thôi.
    Có khi vui chuyện mua cười,
    Tiểu thư lại giỡ những lời đâu đâu.
    Rằng: Trong ngọc đá vàng thau,
    Mười phần ta đă tin nhau cả mười.
    Khen cho những miệng dông dài,
    Bướm ong lại đặt những lời nọ kia.
    Thiếp dù vụng chẳng hay suy,
    Đă dơ bụng nghĩ lại bia miệng cười!
    Thấy lời thủng thỉnh như chơi,
    Thuận lời chàng cũng nói xuôi đỡ đ̣n.
    Những là cười phấn cợt son,
    Đèn khuya chung bóng trăm tṛn sánh vai.
    Thú quê thuần vược vén mùi,
    Giếng vàng đă rụng một vài lá ngô.
    Chạnh niềm nhớ cảnh giang hồ,
    Một màu quan tái mấy mùa gió trăng.
    T́nh riêng chưa dám rỉ răng,
    Tiểu thư trước đă liệu chừng nhủ qua:
    Cách năm mây bạc xa xa,
    Lâmtruy cũng phải tính mà thần hôn.
    Được lời như mở tấc son,
    Vó câu thẳng ruổi nước non quê người.
    Long lanh đáy nước in trời,
    Thành xây khói biếc non phơi bóng vàng.
    Roi câu vừa gióng dặm trường,
    Xe hương nàng cũng thuận đường quy ninh.
    Thưa nhà huyên hết mọi t́nh,
    Nỗi chàng ở bạc nỗi ḿnh chịu đen.
    Nghĩ rằng: Ngứa ghẻ hờn ghen,
    Xấu chàng mà có ai khen chi ḿnh!
    Vậy nên ngảnh mặt làm thinh,
    Mưa cao vốn đă rắp ranh những ngày.
    Lâmtruy đường bộ tháng chầy,
    Mà đường hải đạo sang ngay th́ gần.
    Dọn thuyền lựa mặt giai nhân,
    Hăy đem dây xích buộc chân nàng về.
    Làm cho cho mệt cho mê,
    Làm cho đau đớn ê chề cho coi!
    Trước cho bỏ ghét những người,
    Sao cho để một tṛ cười về sau.
    Phu nhân khen chước rất mầu.
    Chiều con mới dạy mặc dầu ra tay.
    Sửa sang buồm gió lèo mây,
    Khuyển Ưng lại chọn một bầy côn quang.
    Dặn ḍ hết các mọi đường,
    Thuận phong một lá vượt sang biển Tề.
    Nàng từ chiếc bóng song the,
    Đường kia nỗi nọ như chia mối sầu.
    Bóng dâu đă xế ngang đầu,
    Biết đâu ấm lạnh biết đâu ngọt bùi.
    Tóc thề đă chấm ngang vai,
    Nào lời non nước nào lời sắt son.
    Sắn b́m chút phận cỏn con,
    Khuôn duyên biết có vuông tṛn cho chăng?
    Thân sao nhiều nỗi bất bằng,
    Liều như cung Quảng ả Hằng nghĩ sao!
    Đêm thu gió lọt song đào,
    Nửa vành trăng khuyết ba sao giữa trời.
    Nén hương đến trước Phật đài,
    Nỗi ḷng khấn chửa cạn lời vân vân.
    Dưới hoa dậy lũ ác nhân,
    Âầm ầm khốc quỷ kinh thần mọc ra.
    Đầy sân gươm tuốt sáng ḷa,
    Thất kinh nàng chửa biết là làm sao.
    Thuốc mê đâu đă tưới vào,
    Mơ màng như giấc chiêm bao biết ǵ.
    Vực ngay lên ngựa tức th́,
    Pḥng đào viện sách bốn bề lửa dong.
    Sẵn thấy vô chủ bên sông,
    Đem vào để đó lộn ṣng ai hay?
    Tôi đôi phách lạc hồn bay,
    Pha càn bụi cỏ gốc cây ẩn ḿnh.
    Thúc ông nhà cũng gần quanh,
    Chợt trông ngọn lửa thất kinh rụng rời.
    Tớ thấy chạy thẳng đến nơi,
    Tơi bời tưới lửa t́m người lao xao.
    Gió cao ngọn lửa càng cao,
    Tôi đ̣i t́m đủ nàng nào thấy đâu!
    Hớt hơ hớt hải nh́n nhau,
    Giếng sâu bụi rậm trước sau t́m quàng.
    Chạy vào chốn cũ pḥng hương,
    Trong tro thấy một đống xương cháy tàn,
    Ngay t́nh ai biết mưu gian,
    Hẳn nàng thôi lại có bàn rằng ai!
    Thúc ông sùi sụt ngắn dài,
    Nghĩ con vắng vẻ thương người nết na.
    Di hài nhặt sắp về nhà,
    Nào là khâm liệm nào là tang trai.
    Lễ thường đă đủ một hai,
    Lục tŕnh chàng cũng đến nơi bấy giờ.
    Bước vào chốn cũ lầu thơ,
    Tro than một đống nắng mưa bốn tường.
    Sang nhà cha tới trung đường,
    Linh sàng bài vị thờ nàng ở trên.
    Hỡi ôi nói hết sự duyên,
    Tơ t́nh đứt ruột lửa phiền cháy gan!
    Gieo ḿnh vật vă khóc than:
    Con người thế ấy thác oan thế này.
    Chắc rằng mai trúc lại vầy,
    Ai hay vĩnh quyết là ngày đưa nhau!
    Thương càng nghĩ nghĩ càng đau,
    Dễ ai rấp thảm quạt sầu cho khuây.
    Gần miền nghe có một thầy.
    Phi phù trí quỷ cao tay thông huyền.
    Trên tam đảo dưới cửu tuyền,
    T́m đâu th́ cũng biết tin rơ ràng.
    Sắm sanh lễ vật rước sang,
    Xin t́m cho thấy mặt nàng hỏi han.
    Đạo nhân phục trước tĩnh đàn,
    Xuất thần giây phút chưa tàn nén hương.
    Trở về minh bạc nói tường:
    Mặt nàng chẳng thấy việc nàng đă tra.
    Người này nặng nghiệp oan gia,
    C̣n nhiều nợ lắm sao đà thác cho!
    Mệnh cung đang mắc nạn to,
    Một năm nữa mới thăm ḍ được tin.
    Hai bên giáp mặt chiền chiền,
    Muốn nh́n mà chẳng dám nh́n lạ thay!
    Nghe lời nói lạ đường này,
    Sự nàng đă thế lời thầy dám tin!
    Chẳng qua đồng cốt quàng xiên,
    Người đâu mà lại thấy trên cơi trần?
    Tiếc hoa những ngậm ngùi xuân,
    Thân này dễ lại mấy lần gặp tiên.
    Nước trôi hoa rụng đă yên,
    Hay đâu địa ngục ở miền nhân gian!
    Khuyển Ưng đă đắt mưu gian,
    Vực nàng đưa xuống để an dưới thuyền.
    Buồm cao lèo thẳng cánh suyền,
    Đè chừng huyện Tích băng miền vượt sang.
    Giă đ̣ lên trước sảnh đường,
    Khuyển Ưng hai đứa nộp nàng dâng công.
    Vực nàng tạm xuống môn pḥng,
    Hăy c̣n thiêm thiếp giấc nồng chưa phai.
    Hoàng lương chợt tỉnh hồn mai,
    Cửa nhà đâu mất lâu đài nào đây?
    Bàng hoàng dở tỉnh dở say,
    Sảnh đường mảng tiếng đ̣i ngay lên hầu.
    Aả hoàn trên dưới giục mau,
    Hăi hùng nàng mới theo sau một người.
    Ngước trông ṭa rộng dăy dài,
    Thiên quan trủng tể có bài treo trên.
    Ban ngày sáp thắp hai bên,
    Giữa giường thất bảo ngồi trên một bà.
    Gạn gùng ngọn hỏi ngành tra,
    Sự ḿnh nàng phải cứ mà gởi thưa.
    Bất t́nh nổi trận mây mưa,
    Mắng rằng: Những giống bơ thờ quen thân.
    Con này chẳng phải thiện nhân,
    Chẳng phường trốn chúa th́ quân lộn chồng.
    Ra tuồng mèo mả gà đồng,
    Ra tuồng lúng túng chẳng xong bề nào.
    Đă đem ḿnh bán cửa tao,
    Lại c̣n khủng khỉnh làm cao thế này!
    Nào là gia pháp nọ bay!
    Hăy cho ba chục biết tay một lần.
    Aả hoàn trên dưới dạ rân,
    Dẫu rằng trăm miệng khôn phân lẽ nào!
    Trúc côn ra sức đập vào,
    Thịt nào chẳng nát gan nào chẳng khinh.
    Xót thay đào lư một cành,
    Một phen mưa gió tan tành một phen!
    Hoa nô truyền dạy đổi tên,
    Buồng the dạy ép vào phiên thị t́.
    Ra vào theo lũ thanh y,
    Dăi dầu tóc rối da ch́ quản bao.
    Quản gia có một mụ nào,
    Thấy người thấy nết ra vào mà thương.
    Khi chè chén khi thuốc thang,
    Đem lời phương tiện mở đường hiếu sinh.
    Dạy rằng: May rủi đă đành,
    Liễu bồ ḿnh giữ lấy ḿnh cho hay.
    Cũng là oan nghiệp chi đây,
    Sa cơ mới đến thế này chẳng dưng.
    Ơở đây tai vách mạch rừng,
    Thấy ai người cũ cũng đừng nh́n chi.
    Kẻo khi sấm sét bất kỳ,
    Con ong cái kiến kêu ǵ được oan!
    Nàng càng giọt ngọc như chan,
    Nỗi ḷng luống những bàn hoàn niềm tây:
    Ra vào theo lũ thanh y,
    Dăi dầu tóc rối da ch́ quản bao.
    Quản gia có một mụ nào,
    Thấy người thấy nết ra vào mà thương.
    Khi chè chén khi thuốc thang,
    Đem lời phương tiện mở đường hiếu sinh.
    Dạy rằng: May rủi đă đành,
    Liễu bồ ḿnh giữ lấy ḿnh cho hay.
    Cũng là oan nghiệp chi đây,
    Sa cơ mới đến thế này chẳng dưng.
    Ơở đây tai vách mạch rừng,
    Thấy ai người cũ cũng đừng nh́n chi.
    Kẻo khi sấm sét bất kỳ,
    Con ong cái kiến kêu ǵ được oan!
    Nàng càng giọt ngọc như chan,
    Nỗi ḷng luống những bàn hoàn niềm tây:
    Phong trần kiếp chịu đă đầy,
    Lầm than lại có thứ này bằng hai.
    Phận sao bạc chẳng vừa thôi,
    Khăng khăng buộc măi lấy người hồng nhan.
    Đă đành túc trái tiền oan,
    Cũng liều ngọc nát hoa tàn mà chi!
    Những là nương náu qua th́,
    Tiểu thư phải buổi mới về ninh gia.
    Mẹ con tṛ chuyện lân la,
    Phu nhân mới gọi nàng ra dạy lời:
    Tiểu thư dưới trướng thiếu người,
    Cho về bên ấy theo đ̣i lầu trang.
    Lĩnh lời nàng mới theo sang,
    Biết đâu địa ngục thiên đường là đâu!
    Sớm khuya khăn mặt lược đầu,
    Phận con hầu giữ con hầu dám sai.
    Phải đêm êm ả chiều trời,
    Trúc tơ hỏi đến nghề chơi mọi ngày.
    Lĩnh lời nàng mới lựa dây,
    Nỉ non thánh thót dễ say ḷng người!
    Tiểu thư xem cũng thương tài,
    Khuôn uy dường cũng bớt vài bốn phân.
    Cửa người đày đọa chút thân,
    Sớm năn nỉ bóng đêm ân hận ḷng.
    Lâmtruy chút nghĩa đèo ḅng,
    Nước bèo để chữ tương phùng kiếp sau!
    Bốn phương mây trắng một màu,
    Trông vời cố quốc biết đâu là nhà?
    Lần lần tháng trọn ngày qua,
    Nỗi gần nào biết đường xa thế này.
    Lâmtruy từ thu ở uyên bay,
    Pḥng không thương kẻ tháng ngày chiếc thân.
    Mày ai trăng mới in ngần,
    Phấn thừa hương cũ bội phần xót xa!
    Sen tàn cúc lại nở hoa,
    Sầu dài ngày ngắn đông đà sang xuân.
    T́m đâu cho thấy cố nhân?
    Lấy câu vận mệnh khuây dần nhớ thương.
    Chạnh niềm nhớ cảnh gia hương,
    Nhớ quê chàng lại t́m đường thăm quê.
    Tiểu thư đón cửa giă giề.
    Hàn huyên vừa cạn mọi bề gần xa.
    Nhà hương cao cuốn bức là,
    Pḥng trong truyền gọi nàng ra lạy mừng.
    Bước ra một bước một dừng,
    Trông xa nàng đă tỏ chừng nẻo xa:
    Phải rằng nắng quáng đèn ḷa,
    Rơ ràng ngồi đó chẳng là Thúc Sinh?
    Bây giờ t́nh mới tỏ t́nh,
    Thôi thôi đă mắc vào vành chẳng sai!
    Chước đâu có chước lạ đời,
    Người đâu mà lại có người tinh ma!
    Rơ ràng thật lứa đôi ta,
    Làm ra con ở chúa nhà đôi nơi.
    Bề ngoài thơn thớt nói cười,
    Mà trong nham hiểm giết người không dao.
    Bây giờ đất thấp trời cao,
    Ăn làm sao nói làm sao bây giờ?
    Càng trông mặt càng ngẩn ngơ,
    Ruột tằm đ̣i đoạn như tơ rối bời.
    Sợ uy dám chẳng vâng lời,
    Cúi đầu nép xuống sân mai một chiều.
    Sinh đà phách lạc hồn xiêu:
    Thương ôi chẳng phải nàng Kiều ở đây?
    Nhân làm sao đến thế này?
    Thôi thôi ta đă mắc tay ai rồi!
    Sợ quen dám hở ra lời,
    Khôn ngăn giọt nước sụt sùi nhỏ sa.
    Tiểu thư trông mặt hỏi tra:
    Mới về có việc chi mà động dong?
    Sinh rằng: Hiếu phục vừa xong,
    Suy ḷng trắc dĩ đau ḷng chung thiên!
    Khen rằng: Hiếu tử đă nên,
    Tẩy trần mượn chén giải phiền đêm thu.
    Vợ chồng chén tạc chén thù,
    Bắt nàng đứng chực tŕ hồ hai nơi,
    Bắt khoan bắt nhặt đến lời,
    Bắt quỳ tận mặt bắt mời tận tay.
    Sinh càng như dại như ngây,
    Giọt dài giọt ngắn chén đầy chén vơi.
    Ngảnh đi chợt nói chợt cười,
    Cáo say chàng đă giạm bài lảng ra.
    Tiểu thư vội thét: Con Hoa!
    Khuyên chàng chẳng cạn th́ ta có đ̣n.
    Sinh càng nát ruột tan hồn,
    Chén mời phải ngậm bồ ḥn ráo ngay.
    Tiểu thư cười nói tỉnh say,
    Chưa xong cuộc rượu lại bày tṛ chơi.
    Rằng: Hoa nô đủ mọi tài,
    Bản đàn thử dạo một bài chàng nghe!
    Nàng đà tán hoán tê mê
    Vâng lời ra trước b́nh the vặn đàn:
    Bốn dây như khóc như than,
    Khiến người trên tiệc cũng tan nát ḷng!
    Cũng trong một tiếng tơ đồng,
    Người ngoài cười nụ người trong khóc thầm.
    Giọt châu lă chă khôn cầm,
    Cúi đầu chàng những gạt thầm giọt Tương.
    Tiểu thư lại thét lấy nàng:
    Cuộc vui gảy khúc đoạn trường ấy chi!
    Sao chẳng biết ư tứ ǵ?
    Cho chàng buồn bă tội th́ tại ngươi.
    Sinh càng thảm thiết bồi hồi,
    Vội vàng gượng nói gượng cười cho qua.
    Giọt rồng canh đă điểm ba,
    Tiểu thư nh́n mặt dường đà cam tâm.
    Ḷng riêng tấp tểnh mừng thầm:
    Vui này đă bơ đau ngầm xưa nay!
    Sinh th́ gan héo ruột đầy,
    Nỗi ḷng càng nghĩ càng cay đắng ḷng.
    Người vào chung gối loan pḥng,
    Nàng ra tựa bóng đèn chong canh dài.
    Bây giờ mới rơ tăm hơi,
    Máu ghen đâu có lạ đời nhà ghen!
    Chước đâu rẽ thúy chia uyên,
    Ai ra đường nấy ai nh́n được ai!
    Bây giờ một vực một trời,
    Hết điều khinh trọng hết lời thị phi!
    Nhẹ như bấc nặng như ch́,
    Gỡ cho ra nợ c̣n ǵ là duyên?
    Lỡ làng chút phận thuyền quyên,
    Bể sâu sóng cả có tuyền được vay?
    Một ḿnh âm ỷ đêm chầy,
    Đĩa dầu vơi nước mắt đầy năm canh.
    Sớm khuya hầu hạ đài doanh,
    Tiểu thư chạm mặt đè t́nh hỏi tra.
    Lựa lời nàng mới thưa qua:
    Phải khi ḿnh lại xót xa nỗi ḿnh.
    Tiểu thư hỏi lại Thúc Sinh:
    Cậy chàng tra lấy thực t́nh cho nao!
    Sinh đà rát ruột như bào,
    Nói ra chẳng tiện trông vào chẳng đang!
    Những e lại lụy đến nàng,
    Đánh liều mới sẽ lựa đường hỏi tra.
    Cúi đầu quỳ trước sân hoa,
    Thân cung nàng mới thảo qua một tờ.
    Diện tiền tŕnh với tiểu thư,
    Thoắt xem dường có ngẩn ngơ chút t́nh.
    Liền tay trao lại Thúc Sinh,
    Rằng: Tài nên trọng mà t́nh nên thương!

    Truyện Kiều- Phần V

    Ví chăng có số giàu sang,
    Giá mà dẫu đúc nhà vàng cũng nên!
    Bể trần ch́m nổi thuyền quyên,
    Hữu tài thương nỗi vô duyên lạ đời!
    Sinh rằng: Thật có như lời,
    Hồng nhan bạc mệnh một người nào vay!
    Ngh́n xưa âu cũng thế này,
    Từ bi âu liệu bớt tay mới vừa.
    Tiểu thư rằng: Yư trong tờ,
    Rắp đem mệnh bạc xin nhờ cửa không.
    Thôi th́ thôi cũng chiều ḷng,
    Cũng cho khỏi lụy trong ṿng bước ra.
    Sẵn Quan âm các vườn ta,
    Có cây trăm thước có hoa bốn mùa.
    Có cổ thụ có sơn hồ,
    Cho nàng ra đó giữ chùa chép kinh.
    Tâng tâng trời mới b́nh minh,
    Hương hoa ngũ cúng sắm sanh lễ thường.
    Đưa nàng ngũ cúng sắm sanh lễ thường.
    Đưa nàng đến trước Phật đường,
    Tam quy ngũ giới cho nàng xuất gia.
    Aáo xanh đổi lấy cà sa,
    Pháp danh lại đổi tên ra Trạc Tuyền.
    Sớm khuya tính đủ dầu đèn,
    Xuân Thu cắt sẵn hai tên hương trà.
    Nàng từ lánh gót vườn hoa,
    Dường gần rừng tía dường xa bụi hồng.
    Nhân duyên đâu lại c̣n mong,
    Khỏi điều thẹn phấn tủi hồng th́ thôi.
    Phật tiền thảm lấp sầu vùi,
    Ngày pho thủ tự đêm nồi tâm hương.
    Cho hay giọt nước cành dương,
    Lửa ḷng tưới tắt mọi đường trần duyên.
    Nâu sồng từ trở màu thiền,
    Sân thu trăng đă vài phen đứng đầu,
    Quan pḥng then nhặt lưới mau,
    Nói lời trước mặt rơi châu vắng người.
    Gác kinh viện sách đôi nơi,
    Trong gang tấc lại gấp mười quan san.
    Những là ngậm thở nuốt than,
    Tiểu thư phải buổi vấn an về nhà.
    Thừa cơ sinh mới lẻn ra,
    Xăm xăm đến mé vườn hoa với nàng.
    Sụt sùi giở nỗi đoạn trường,
    Giọt châu tầm tă đượm tràng áo xanh:
    Đă cam chịu bạc với t́nh,
    Chúa xuân để tội một ḿnh cho hoa!
    Thấp cơ thua trí đàn bà,
    Trông vào đau ruột nói ra ngại lời.
    V́ ta cho lụy đến người,
    Cát lầm ngọc trắng thiệt đời xuân xanh.
    Quản chi lên thác xuống ghềnh,
    Cũng toan sống thác với t́nh cho xong.
    Tông đường chút chửa cam ḷng,
    Cắn răng bẻ một chữ đồng làm hai.
    Thẹn ḿnh đá nát vàng phai,
    Trăm thân dễ chuộc một lời được sao?
    Nàng rằng: Chiếc bách sóng đào,
    Nổi ch́m cũng mặc lúc nào rủi may!
    Chút thân quằn quại vũng lầy,
    Sống thừa c̣n tưởng đến rày nữa sao?
    Cũng liều một giọt mưa rào,
    Mà cho thiên hạ trông vào cũng hay!
    Xót v́ cầm đă bén dây,
    Chẳng trăm năm cũng một ngày duyên ta.
    Liệu bài mở cửa cho ra,
    ấy là t́nh nặng ấy là ân sâu
    Sinh rằng: Riêng tưởng bấy lâu,
    Ḷng người nham hiểm biết đâu mà lường.
    Nữa khi giông tố phũ phàng,
    Thiệt riêng đấy cũng lại càng cực đây.
    Liệu mà xa chạy cao bay,
    Aái ân ta có ngần này mà thôi!
    Bây giờ kẻ ngược người xuôi,
    Biết bao giờ lại nối lời nước non?
    Dẫu rằng sông cạn đá ṃn,
    Con tằm đến thác cũng c̣n vương tơ!
    Cùng nhau kể lể sau xưa,
    Nói rồi lại nói lời chưa hết lời.
    Mặt trông tay chẳng nỡ rời,
    Hoa t́ đă động tiếng người nẻo xa.
    Nhận ngừng nuốt tủi đứng ra,
    Tiểu thư đâu đă rẽ hoa bước vào.
    Cười cười nói nói ngọt ngào,
    Hỏi: Chàng mới ở chốn nào lại chơi?
    Dối quanh sinh mới liệu lời:
    T́m hoa quá bước xem người viết kinh.
    Khen rằng: Bút pháp đă tinh,
    So vào với thiếp Lanđ́nh nào thua!
    Tiếc thay lưu lạc giang hồ,
    Ngh́n vàng thật cũng nên mua lấy tài!
    Thiền trà cạn nước hồng mai,
    Thong dong nối gót như trai cùng về.
    Nàng càng e lệ ủ ê,
    Rỉ tai hỏi lại hoa t́ trước sau.
    Hoa rằng: Bà đến đă lâu,
    Nhón chân đứng nép độ đâu nửa giờ.
    Rành rành kẽ tóc chân tơ,
    Mấy lời nghe hết đă dư tỏ tường.
    Bao nhiêu đoạn khổ t́nh thương,
    Nỗi ông vật vă nỗi nàng thở than.
    Ngăn tôi đứng lại một bên,
    Chán tai rồi mới bước lên trên lầu.
    Nghe thôi kinh hăi xiết đâu:
    Đàn bà thế ấy thấy âu một người!
    ấy mới gan ấy mới tài,
    Nghĩ càng thêm nỗi sởn gai rụng rời!
    Người đâu sâu sắc nước đời,
    Mà chàng Thúc phải ra người bó tay!
    Thực tang bắt được dường này,
    Máu ghen ai cũng chau mày nghiến răng.
    Thế mà im chẳng đăi đằng,
    Chào mời vui vẻ nói năng dịu dàng.
    Giận dầu ra dạ thế thường,
    Cười này mới thực khôn lường hiểm sâu!
    Thân ta ta phải lo âu,
    Miệng hùm nọc rắn ở đâu chốn này.
    Ví chăng chắp cánh cao bay,
    Rào cây lâu cũng có ngày bẻ hoa!
    Phận bèo bao quản nước sa,
    Lênh đênh đâu nữa cũng là lênh đênh.
    Chỉn e quê khách một ḿnh,
    Tay không chưa dễ t́m vành ấm no!
    Nghĩ đi nghĩ lại quanh co,
    Phật tiền sẵn có mọi đồ kim ngân.
    Bên ḿnh giắt để hộ thân,
    Lần nghe canh đă một phần trống ba.
    Cất ḿnh qua ngọn tường hoa.
    Lần đường theo bóng trăng tà về tây.
    Mịt mù dặm cát đồi cây,
    Tiếng gà điếm nguyệt dấu giày cầu sương.
    Canh khuya thân gái dặm trường,
    Phần e đường sá phần thương dăi dầu!
    Trời đông vừa rạng ngàn dâu,
    Bơ vơ nào đă biết đâu là nhà!
    Chùa đâu trông thấy nẻo xa,
    Rành rành Chiêu ẩn am ba chữ bài.
    Xăm xăm gơ mái cửa ngoài,
    Trụ tŕ nghe tiếng rước mời vào trong.
    Thấy màu ăn mặc nâu sồng,
    Giác Duyên sư trưởng lành ḷng liền thương.
    Gạn gùng ngành ngọn cho tường,
    Lạ lùng nàng hăy t́m đường nói quanh:
    Tiểu thiền quê ở Bắckinh,
    Quy sư quy Phật tu hành bấy lâu.
    Bản sư rồi cũng đến sau,
    Dạy đưa pháp bảo sang hầu sư huynh.
    Rày vâng diện hiến rành rành,
    Chuông vàng khánh bạc bên ḿnh giở ra,
    Xem qua sư mới dạy qua:
    Phải ni Hằng Thủy là ta hậu t́nh.
    Chỉn e đường sá một ḿnh,
    Ơở đây chờ đợi sư huynh ít ngày.
    Gởi thân được chốn am mây,
    Muối dưa đắp đổi tháng ngày thong dong.
    Kệ kinh câu cũ thuộc ḷng,
    Hương đèn việc trước trai pḥng quen tay.
    Sớm khuya lá bối phiến mây,
    Ngọn đèn khêu nguyệt tiếng chầy nện sương.
    Thấy nàng thông tuệ khác thường,
    Sư càng nể mặt nàng càng vững chân.
    Cửa thiền vừa cữ cuối xuân,
    Bóng hoa đầy đất vẻ ngân vang trời.
    Gió quang mây tạnh thảnh thơi,
    Có người đàn việt lân chơi cửa già.
    Giở đồ chuông khánh xem qua,
    Khen rằng: Khéo giống của nhà Hoạn nương!
    Giác Duyên thực ư lo lường,
    Đêm thanh mới hỏi lại nàng trước sau.
    Nghĩ rằng khôn nỗi giấu mầu,
    Sự ḿnh nàng mới gót đầu bày ngay:
    Bây giờ sự đă dường này,
    Phận hèn dù rủi dù may tại người.
    Giác Duyên nghe nói rụng rời,
    Nửa thương nửa sợ bồi hồi chẳng xong.
    Rỉ tai mới kể sự ḷng:
    Ơở đây cửa Phật là không hẹp ǵ.
    E chăng những sự bất kỳ,
    Để nàng cho đến thế th́ cũng thương!
    Lánh xa trước liệu t́m đường,
    Ngồi chờ nước đến nên dường c̣n quê.
    Có nhà họ Bạc bên kia,
    Am mây quen lối đi về dầu hương.
    Nhắn sang dặn hết mọi đường,
    Dọn nhà hăy tạm cho nàng trú chân.
    Những mừng được chốn an thân,
    Vội vàng nào kịp tính gần tính xa.
    Nào ngờ cùng tổ bợm già,
    Bạc bà học với Tú bà đồng môn!
    Thấy nàng mặn phấn tươi son,
    Mừng thầm được mối bán buôn có lời.
    Hư không đặt để nên lời,
    Nàng đà nhớn nhác rụng rời lắm phen.
    Mụ càng xui giục cho nên,
    Lấy lời hung hiểm ép duyên Châu Trần.
    Rằng: Nàng muôn dặm một thân,
    Lại mang lấy tiếng dữ gần lành xa.
    Khéo oan gia của phá gia,
    C̣n ai dám chứa vào nhà nữa đây.
    Kip toan kiếm chốn xe dây,
    Không dưng chưa dễ mà bay đường trời!
    Nơi gần th́ chẳng tiện nơi,
    Nơi xa th́ chẳng có người nào xa.
    Này chàng Bạc Hạnh cháu nhà,
    Cũng trong thân thích ruột rà chẳng ai.
    Cửa hàng buôn bán châu Thai,
    Thật thà có một đơn sai chẳng hề.
    Thế nào nàng cũng phải nghe,
    Thành thân rồi sẽ liệu về châu Thai.
    Bấy giờ ai lại biết ai,
    Dầu ḷng bể rộng sông dài thênh thênh.
    Nàng dù quyết chẳng thuận t́nh,
    Trái trời nẻo trước lụy ḿnh đến sau.
    Nàng càng mặt ủ mày chau,
    Càng nghe mụ nói càng đau như dần.
    Nghĩ ḿnh túng đất sẩy chân,
    Thế cùng nàng mới xa gần thở than:
    Thiếp như con én lạc đàn,
    Phải cung rày đă sợ làn cây cong!
    Cùng đường dù tính chữ ṭng,
    Biết người biết mặt biết ḷng làm sao?
    Nữa khi muôn một thế nào,
    Bán ḿnh buôn sói chắc vào lưng đâu?
    Dù ai ḷng có sở cầu,
    Tâm minh xin quyết với nhau một lời.
    Chứng minh có đất có trời,
    Bấy giờ vượt bể ra khơi quản ǵ?
    Được lời mụ mới ra đi,
    Mách tin họ Bạc tức th́ sắm sanh.
    Một nhà dọn dẹp linh đ́nh,
    Quét sân đặt trác rửa b́nh thắp nhang.
    Bạc sinh quỳ xuống vội vàng,
    Quá lời nguyện hết Thành hoàng Thổ công.
    Trước sân ḷng đă giăi ḷng,
    Trong màn làm lễ tơ hồng kết duyên.
    Thành thân mới rước xuống thuyền,
    Thuận buồm một lá xuôi miền châu Thai.
    Thuyền vừa đỗ bến thảnh thơi,
    Bạc sinh lên trước t́m nơi mọi ngày.
    Cũng nhà hành viện xưa nay,
    Cũng phường bán thịt cũng tay buôn người.
    Xem người định giá vừa rồi,
    Mối hàng một đă ra mười th́ buông.
    Mượn người thuê kiệu rước nàng,
    Bạc đem mặt bạc kiếm đường cho xa!
    Kiệu hoa đặt trước thềm hoa,
    Bên trong thấy một mụ ra vội vàng.
    Đưa nàng vào lạy gia đường,
    Cũng thần mày trắng cũng phường lầu xanh!
    Thoắt trông nàng đă biết t́nh,
    Chim lồng khôn lẽ cất ḿnh bay cao.
    Chém cha cái số hoa đào,
    Gỡ ra rồi lại buộc vào như chơi!
    Nghĩ đời mà ngán cho đời,
    Tài t́nh chi lắm cho trời đất ghen!
    Tiếc thay nước đă đánh phèn,
    Mà cho bùn lại vẩn lên mấy lần!
    Hồng quân với khách hồng quần,
    Đă xoay đến thế c̣n vần chưa tha.
    Lỡ từ lạc bước bước ra,
    Cái thân liệu những từ nhà liệu đi.
    Đầu xanh đă tội t́nh ǵ?
    Má hồng đền quá nửa th́ chưa thôi.
    Biết thân chạy chẳng khỏi trời,
    Cũng liều mặt phấn cho rồi ngày xanh.
    Lần thâu gió mát trăng thanh,
    Bỗng đâu có khách biên đ́nh sang chơi.
    Râu hùm hàm én mày ngài,
    Vai năm tấc rộng thân mười thước cao.
    Đường đường một đấng anh hào,
    Côn quyền hơn sức lược thao gồm tài.
    Đội trời đạp đất ở đời,
    Họ Từ tên Hải vốn người Việtđông.
    Giang hồ quen thú vẫy vùng,
    Gươm đàn nửa gánh non sông một chèo.
    Qua chơi nghe tiếng nàng Kiều,
    Tấm ḷng nhi nữ cũng xiêu anh hùng.
    Thiếp danh đưa đến lầu hồng,
    Hai bên cùng liếc hai ḷng cùng ưa.
    Từ rằng: Tâm phúc tương cờ,
    Phải người trăng gió vật vờ hay sao?
    Bấy lâu nghe tiếng má đào,
    Mắt xanh chẳng để ai vào có không?
    Một đời được mấy anh hùng,
    Bơ chi cá chậu chim lồng mà chơi!
    Nàng rằng: Người dạy quá lời,
    Thân này c̣n dám xem ai làm thường!
    Chút riêng chọn đá thử vàng,
    Biết đâu mà gởi can trường vào đâu?
    C̣n như vào trước ra sau,
    Ai cho kén chọn vàng thau tại ḿnh!
    Từ rằng: Lời nói hữu t́nh,
    Khiến người lại nhớ câu B́nhnguyên quân.
    Lại đây xem lại cho gần,
    Phỏng tin được một vài phần hay không?
    Thưa rằng: Lượng cả bao dong,
    Tấndương được thấy mây rồng có phen.
    Rộng thương cỏ nội hoa hèn,
    Chút thân bèo bọt dám phiền mai sau!
    Nghe lời vừa ư gật đầu,
    Cười rằng: Tri kỷ trước sau mấy người?
    Khen cho con mắt tinh đời,
    Anh hùng đoán giữa trần ai mới già!
    Một lời đă biết đến ta,
    Muôn chung ngh́n tứ cũng là có nhau!
    Hai bên ư hợp tâm đầu,
    Khi thân chẳng lọ là cầu mới thân.
    Ngỏ lời nói với băng nhân,
    Tiền trăm lại cứ nguyên ngân phát hoàn.
    Buồng riêng sửa chốn thanh nhàn,
    Đặt giường thất bảo vây màn bát tiên.
    Trai anh hùng gái thuyền quyên,
    Phỉ nguyền sánh phượng đẹp duyên cưỡi rồng.
    Nửa năm hương lửa đương nồng,
    Trượng phu thoắt đă động ḷng bốn phương,

    Trông vời trời bể mênh mang,
    Thanh gươm yên ngựa lên đường thẳng giong.
    Nàng rằng: Phận gái chữ ṭng,
    Chàng đi thiếp cũng một ḷng xin đi.
    Từ rằng: Tâm phúc tương tri,
    Sao chưa thoát khỏi nữ nhi thường t́nh?
    Bao giờ mười vạn tinh binh,
    Tiếng chiêng dậy đất bóng tinh rợp đường.
    Làm cho rơ mặt phi tường,
    Bấy giờ ta sẽ rước nàng nghi gia.
    Bằng nay bốn bể không nhà,
    Theo càng thêm bận biết là đi đâu?
    Đành ḷng chờ đó ít lâu,
    Chầy chăng là một năm sau vội ǵ!
    Quyết lời dứt áo ra đi,
    Gió đưa bằng tiện đă ĺa dặm khơi.
    Nàng từ chiếc bóng song mai,
    Đêm thâu đằng đẵng nhặt cài then mây.
    Sân rêu chẳng vẽ dấu giày,
    Cỏ cao hơn thước liễu gầy vài phân.
    Đoái trông muôn dặm tử phần,
    Hồn quê theo ngọn mây Tần xa xa.
    Xót thay huyên nỗi xuân già,
    Tấm ḷng thương nhớ biết là có nguôi?
    Chốc đà mười mấy năm trời.
    C̣n ra khi đă da mồi tóc sương.
    Tiếc thay chút nghĩa cũ càng,
    Dẫu ĺa ngỏ ư c̣n vương tơ ḷng.
    Duyên em dù nối chỉ hồng,
    May ra khi đă tay bồng tay mang.
    Tấc ḷng cố quốc tha hương,
    Đường kia nỗi nọ ngổn ngang bời bời.
    Cánh hồng bay bổng tuyệt vời,
    Đă ṃn con mắt phương trời đăm đăm,
    Đêm ngày luống những âm thầm,
    Lửa binh đâu đă ầm ầm một phương.
    Ngất trời sát khí mơ màng,
    Đầy sông ḱnh ngạc chật đường giáp binh.
    Người quen thuộc kẻ chung quanh,
    Nhủ nàng hăy tạm lánh ḿnh một nơi.
    Nàng rằng: Trước đă hẹn lời,
    Dẫu trong nguy hiểm dám rời ước xưa!
    C̣n đang dùng dắng ngẩn ngơ,
    Mái ngoài đă thấy bóng cờ tiến la.
    Giáp binh kéo đến quanh nhà,
    Đồng thanh cùng gởi: Nào là phu nhân?
    Hai bên mười vị tướng quân,
    Đặt gươm cởi giáp trước sân khấu đầu.
    Cung nga thể nữ nối sau,
    Rằng: Vâng lệnh chỉ rước chầu vu quy.
    Sẵn sàng phượng liễn loan nghi,
    Hoa quan chấp chới hà y rỡ ràng.
    Dựng cờ nổi trống lên đường,
    Trúc tơ nổi trước kiệu vàng kéo sau.
    Hỏa bài tiền lộ ruổi mau,
    Nam đ́nh nghe động trống chầu đại doanh.
    Kéo cờ lũy phát súng thành,
    Từ công ra ngựa thân nghênh cửa ngoài.
    Rỡ ḿnh là vẻ cân đai,
    Hăy c̣n hàm én mày ngài như xưa.
    Cười rằng: Cá nước duyên ưa!
    Nhớ lời nói những bao giờ hay không?
    Anh hùng mới biết anh hùng,
    Rày xem phỏng đă cam ḷng ấy chưa?
    Nàng rằng: Chút phận ngây thơ,
    Cũng may dây cát được nhờ bóng cây!
    Đến bây giờ mới thấy đây,
    Mà ḷng đă chắc những ngày một hai.
    Cùng nhau trông mặt cả cười,
    Dan tay về chốn trướng mai tự t́nh.
    Tiệc bày thưởng tướng khao binh,
    Th́ thùng trống trận rập ŕnh nhạc quân.
    Vinh hoa bơ lúc phong trần,
    Chữ t́nh ngày lại thêm xuân một ngày.
    Trong quân có lúc vui vầy,
    Thong dong mới kể sự ngày hàn vi:
    Khi Vô tích khi Lâm truy,
    Nơi th́ lừa đảo nơi th́ xót thương.
    Tấm thân rày đă nhẹ nhàng,
    Chút c̣n ân oán đôi đường chưa xong.
    Từ công nghe nói thủy chung,
    Bất b́nh nổi trận đùng đùng sấm vang.
    Nghiêm quân tuyển tướng sẵn sàng,
    Dưới cờ một lệnh vội vàng ruổi sao.
    Ba quân chỉ ngọn cờ đào,
    Đạo ra Vô tích đạo vào Lâm truy.
    Mấy người phụ bạc xưa kia,
    Chiếu danh tầm nă bắt về hỏi tra.
    Lại sai lệnh tiễn truyền qua,
    Giữ giàng họ Thúc một nhà cho yên.
    Mụ quản gia văi Giác Duyên,
    Cũng sai lệnh tiễn đem tin rước mời.
    Thệ sư kể hết mọi lời,
    Ḷng ḷng cũng giận người người chấp uy.
    Đạo trời báo phục chỉn ghê,
    Khéo thay một mẻ tóm về đầy nơi.
    Quân trung gươm lớn giáo dài,
    Vệ trong thị lập cơ ngoài song phi.
    Sẵn sàng tề chỉnh uy nghi,
    Vác đ̣ng chật đất tinh kỳ rợp sân.
    Trướng hùm mở giữa trung quân,
    Từ công sánh với phu nhân cùng ngồi.
    Tiên nghiêm trống chửa dứt hồi,
    Điểm danh trước dẫn chực ngoài cửa viên.
    Từ rằng: Ân oán hai bên,
    Mặc nàng xử quyết báo đền cho minh.
    Nàng rằng: Muôn cậy uy linh,
    Hăy xin báo đáp ân t́nh cho phu.
    Báo ân rồi sẽ trả thù.
    Từ rằng: Việc ấy để cho mặc nàng.
    Cho gươm mời đến Thúc lang,
    Mặt như chàm đổ ḿnh dường giẻ run.
    Nàng rằng: Nghĩa nặng ngh́n non,
    Lâmtruy người cũ chàng c̣n nhớ không?
    Sâm Thương chẳng vẹn chữ ṭng,
    Tại ai há dám phụ ḷng cố nhân?
    Gấm trăm cuốn bạc ngh́n cân,
    Tạ ḷng dễ xứng báo ân gọi là.
    Vợ chàng quỷ quái tinh ma,
    Phen này kẻ cắp bà già gặp nhau!
    Kiến ḅ miệng chén chưa lâu,
    Mưu sâu cũng trả nghĩa sâu cho vừa!
    Thúc sinh trông mặt bấy giờ,
    Mồ hôi chàng đă như mưa ướt dầm.
    Ḷng riêng mừng sợ khôn cầm,
    Sợ thay mà lại mừng thầm cho ai.
    Mụ già sư trưởng thứ hai.
    Thoắt đưa đến trước vội mời lên trên.
    Dắt tay mở mặt cho nh́n:
    Hoa nô kia với Trạc Tuyền cũng tôi!
    Nhớ khi lỡ bước sẩy vời,
    Non vàng chưa dễ đền bồi tấm thương.
    Ngh́n vàng gọi chút lễ thường,
    Mà ḷng Phiếu mẫu mấy vàng cho cân!
    Hai người trông mặt tần ngần,
    Nửa phần khiếp sợ nửa phần mừng vui.
    Nàng rằng: Xin hăy rốn ngồi,
    Xem cho rơ mặt biết tôi báo thù!
    Kíp truyền chư tướng hiến phù,
    Lại đem các tích phạm tù hậu tra.
    Dưới cờ gươm, tuốt nắp ra,
    Chính danh thủ phạm tên là Hoạn Thư.
    Thoắt trông nàng đă chào thưa,
    Tiểu thư cũng có bây giờ đến đây!
    Đàn bà dễ có mấy tay,
    Đời xưa mấy mặt đời này mấy gan!
    Dễ dàng là thói hồng nhan,
    Càng cay nghiệt lắm càng oan trái nhiều!
    Hoạn thư hồn lạc phách xiêu,
    Khấu đầu dưới trướng lựa điều kêu ca.
    Rằng: Tôi chút dạ đàn bà,
    Ghen tuông th́ cũng người ta thường t́nh.
    Nghĩ cho khi các viết kinh,
    Với khi khỏi cửa dứt t́nh chẳng theo.
    Ḷng riêng riêng những kính yêu,
    Chồng chung chưa dễ ai chiều cho ai!
    Trót ḷng gây việc chông gai,
    C̣n nhờ lượng bể thương bài cho chăng!
    Khen cho: Thật đă nên rằng,
    Khôn ngoan đến mực nói năng phải lời.
    Tha ra th́ cũng may đời,
    Làm ra th́ cũng ra người nhỏ nhen.
    Đă ḷng tri quá th́ nên,
    Truyền quân lệnh xuống trướng tiền tha ngay.
    Tạ ḷng lạy trước sân mây,
    Cửa viên lại dắt một dây dẫn vào.
    Nàng rằng: Lồng lộng trời cao,
    Hại nhân nhân hại sự nào tại ta!
    Trước là Bạc Hạnh Bạc bà,
    Bên là Ưng Khuyển bên là Sở Khanh,
    Tú bà với Mă Giám sinh,
    Các bên tội ấy đáng t́nh c̣n sao?
    Lệnh quân truyền xuống nội đao,
    Thề sao th́ lại cứ sao gia h́nh.
    Máu rơi thịt nát tan tành,
    Ai ai trông thấy hồn kinh phách rời.
    Cho hay muôn sự tại trời,
    Phụ người chẳng bơ khi người phụ ta!
    Mấy người bạc ác tinh ma,
    Ḿnh làm ḿnh chịu kêu mà ai thương.
    Ba quân đông mặt pháp trường,
    Thanh thiên bạch nhật rơ ràng cho coi.
    Việc nàng báo phục vừa rồi,
    Giác Duyên vội đă gởi lời từ quy.
    Nàng rằng: Thiên tải nhất th́,
    Cố nhân đă dễ mấy khi bàn hoàn.
    Rồi đây bèo hợp mây tan,
    Biết đâu hạc nội mây ngàn là đâu!
    Sư rằng: Cũng chẳng mấy lâu,
    Trong năm năm lại gặp nhau đó mà.
    Nhớ ngày hành cước phương xa,
    Gặp sư Tam Hợp vốn là tiên tri.
    Bảo cho hội ngộ chi kỳ,
    Năm nay là một nữa th́ năm năm.
    Mới hay tiền định chẳng lầm,
    Đă tin điều trước ắt nhằm việc sau.
    C̣n nhiều ân ái với nhau,
    Cơ duyên nào đă hết đâu vội ǵ?
    Nàng rằng: Tiền định tiên tri,
    Lời sư đă dạy ắt th́ chẳng sai.
    Họa bao giờ có gặp người,
    V́ tôi cậy hỏi một lời chung thân.
    Giác Duyên vâng dặn ân cần,
    Tạ từ thoắt đă dời chân cơi ngoài.
    Nàng từ ân oán rạch ṛi,
    Bể oan dường đă vơi vơi cạnh ḷng.
    Tạ ân lạy trước Từ công:
    Chút thân bồ liễu nào mong có rày!
    Trộm nhờ sấm sét ra tay,
    Tấc riêng như cất gánh đầy đổ đi!
    Chạm xương chép dạ xiết chi,
    Dễ đem gan óc đền gh́ trời mây!
    Từ rằng: Quốc sĩ xưa nay,
    Chọn người tri kỷ một ngày được chăng?
    Anh hùng tiếng đă gọi rằng,
    Giữa đường dẫu thấy bất bằng mà tha!
    Huống chi việc cũng việc nhà,
    Lọ là thâm tạ mới là tri ân.
    Xót nàng c̣n chút song thân,
    Bấy nay kẻ Việt người Tần cách xa.
    Sao cho muôn dặm một nhà,
    Cho người thấy mặt là ta cam ḷng.
    Vội truyền sửa tiệc quân trung,
    Muôn binh ngh́n tướng hội đồng tẩy oan.
    Thừa cơ trúc chẻ ngói tan,
    B́nh uy từ ấy sấm ran trong ngoài.
    Triều đ́nh riêng một góc trời,
    Gồm hai văn vơ rạch đôi sơn hà.
    Đ̣i cơn gió quét mưa sa,
    Huyện thành đạp đổ năm ṭa cơi nam.
    Phong trần mài một lưỡi gươm,
    Những loài giá áo túi cơm sá ǵ!
    Nghênh ngang một cơi biên thùy,
    Kém ǵ cô quả kém ǵ bá vương!
    Trước cờ ai dám tranh cường,
    Năm năm hùng cứ một phương hải tần.
    Có quan tổng đốc trọng thần,
    Là Hồ Tôn Hiến kinh luân gồm tài.
    Đẩy xe vâng chỉ đặc sai,
    Tiện nghi bát tiễu việc ngoài đổng nhung.
    Biết Từ là đấng anh hùng,
    Biết nàng cũng dự quân trung luận bàn.
    Đóng quân làm chước chiêu an,
    Ngọc vàng gấm vóc sai quan thuyết hàng.
    Lại riêng một lễ với nàng,
    Hai tên thể nữ ngọc vàng ngh́n cân.
    Tin vào gởi trước trung quân,
    Từ công riêng hăy mười phân hồ đồ.
    Một tay gây dựng cơ đồ,
    Bấy lâu để Sở sông Ngô tung hoành!
    Bó thân về với triều đ́nh,
    Hàng thần lơ láo phận ḿnh ra đâu?
    Aáo xiêm ràng buộc lấy nhau,
    Vào luồn ra cúi công hầu mà chi?
    Sao bằng riêng một biên thùy,
    Sức này đă dễ làm ǵ được nhau?
    Chọc trời quấy nước mặc dầu,
    Dọc ngang nào biết trên đầu có ai?
    Nàng th́ thật dạ tin người,
    Lễ nhiều nói ngọt nghe lời dễ xiêu.
    Nghĩ ḿnh mặt nước cánh bèo,
    Đă nhiều lưu lạc lại nhiều gian truân.
    Bằng nay chịu tiếng vương thần,
    Thênh thênh đường cái thanh vân hẹp ǵ!
    Công tư vẹn cả hai bề,
    Dần dà rồi sẽ liệu về cố hương.
    Cũng ngôi mệnh phụ đường đường,
    Nở nang mày mặt rỡ ràng mẹ cha.
    Trên v́ nước dưới v́ nhà,
    Một là đắc hiếu hai là đắc trung.
    Chẳng hơn chiếc bách giữa ḍng,
    E dè sóng vỗ hăi hùng nước sa.
    Nhân khi bàn bạc gần xa,
    Thừa cơ nàng mới bàn ra nói vào.
    Rằng: Trong Thánh trạch dồi dào,
    Tưới ra đă khắp thấm vào đă sâu.
    B́nh thành công đức bấy lâu,
    Ai ai cũng đội trên đầu biết bao.
    Ngẫm từ dấy việc binh đao,
    Đống xương Vôđịnh đă cao bằng đầu.
    Làm chi để tiếng về sau,
    Ngh́n năm ai có khen đâu Hoàng Sào!
    Sao bằng lộc trọng quyền cao,
    Công danh ai dứt lối nào cho qua?
    Nghe lời nàng nói mặn mà,
    Thế công Từ mới trở ra thế hàng.
    Chỉnh nghi tiếp sứ vội vàng,
    Hẹn kỳ thúc giáp quyết đường giải binh.
    Tin lời thành hạ yêu minh,
    Ngọn cờ ngơ ngác trống canh trễ tràng.
    Việc binh bỏ chẳng giữ giàng,
    Vương sư ḍm đă tỏ tường thực hư.
    Hồ công quyết kế thừa cơ,
    Lễ tiên binh hậu khắc cờ tập công.
    Kéo cờ chiêu phủ tiên phong,
    Lễ nghi dàn trước vác đ̣ng phục sau.
    Từ công hờ hững biết đâu,
    Đại quan lễ phục ra đầu cửa viên.
    Hồ công ám hiệu trận tiền,
    Ba bề phát súng bốn bên kéo cờ.
    Đang khi bất ư chẳng ngờ,
    Hùm thiêng khi đă sa cơ cũng hèn!
    Tử sinh liều giữa trận tiền,
    Dạn dầy cho biết gan liền tướng quân!
    Khí thiêng khi đă về thần,
    Nhơn nhơn c̣n đứng chôn chân giữa ṿng!
    Trơ như đá vững như đồng,
    Ai lay chẳng chuyển ai rung chẳng dời.
    Quan quân truy sát đuổi dài.
    Uù ù sát khí ngất trời ai đang.
    Trong hào ngoài lũy tan hoang,
    Loạn quân vừa dắt tay nàng đến nơi.
    Trong ṿng tên đá bời bời,
    Thấy Từ c̣n đứng giữa trời trơ trơ.
    Khóc rằng: Trí dũng có thừa,
    Bởi nghe lời thiếp nên cơ hội này!
    Mặt nào trông thấy nhau đây?
    Thà liều sống thác một ngày với nhau!
    Ḍng thu như giội cơn sầu,
    Dứt lời nàng cũng gieo đầu một bên.
    Lạ thay oan khí tương triền!
    Nàng vừa phục xuống Từ liền ngă ra.


    Xin xem tiếp phần 3