• Truyện Kiều - Nguyễn Du (phần 3 of 3)

    Truyện Kiều- Phần 3

    Quan quân kẻ lại người qua,
    Xót nàng sẽ lại vực ra dần dần.
    Đem vào đến trước trung quân,
    Hồ công thấy mặt ân cần hỏi han.
    Rằng: Nàng chút phận hồng nhan,
    Gặp cơn binh cách nhiều nàn cũng thương!
    Đă hay thành toán miếu đường,
    Giúp công cũng có lời nàng mới nên.
    Bây giờ sự đă vẹn tuyền,
    Mặc ḷng nghĩ lấy muốn xin bề nào?
    Nàng càng giọt ngọc tuôn dào,
    Ngập ngừng mới gởi thấp cao sự ḷng.
    Rằng: Từ là đấng anh hùng,
    Dọc ngang trời rộng vẫy vùng bể khơi!
    Tin tôi nên quá nghe lời,
    Đem thân bách chiến làm tôi triều đ́nh.
    Ngỡ là phu quư phụ vinh,
    Ai ngờ một phút tan tành thịt xương!
    Năm năm trời bể ngang tàng,
    Dấn ḿnh đi bỏ chiến trường như không.
    Khéo khuyên để lấy làm công,
    Kể bao nhiêu lại đau ḷng bấy nhiêu!
    Xét ḿnh công ít tội nhiều,
    Sống thừa tôi đă nên liều ḿnh tôi!
    Xin cho tiện thổ một doi,
    Gọi là đắp điếm lấy người tử sinh.
    Hồ công nghe nói thương t́nh,
    Truyền cho cảo táng di h́nh bên sông.
    Trong quân mở tiệc hạ công,
    Xôn xao tơ trúc hội đồng quân quan.
    Bắt nàng thị yến dưới màn,
    Dở say lại ép cung đàn nhặt tâu.
    Một cung gió thảm mưa sầu,
    Bôn dây nhỏ máu năm đầu ngón tay!
    Ve ngâm vượn hót nào tày,
    Lọt tai Hồ cũng nhăn mày rơi châu.
    Hỏi rằng: Này khúc ở đâu?
    Nghe ra muôn oán ngh́n sầu lắm thay!
    Thưa rằng: Bạc mệnh khúc này,
    Phổ vào đàn ấy những ngày c̣n thơ.
    Cung cầm lựa những ngày xưa,
    Mà gương bạc mệnh bây giờ là đây!
    Nghe càng đắm ngắm càng say,
    Lạ cho mặt sắt cũng ngây v́ t́nh!
    Dạy rằng: Hương lửa ba sinh,
    Dây loan xin nối cầm lành cho ai.
    Thưa rằng: Chút phận lạc loài,
    Trong ḿnh nghĩ đă có người thác oan.
    C̣n chi nữa cánh hoa tàn,
    Tơ ḷng đă dứt dây đàn Tiểu Lân.
    Rộng thương c̣n mảnh hồng quần,
    Hơi tàn được thấy gốc phần là may!
    Hạ công chén đă quá say,
    Hồ công đến lúc rạng ngày nhớ ra.
    Nghĩ ḿnh phương diện quốc gia,
    Quan trên nhắm xuống người ta trông vào.
    Phải tuồng trăng gió hay sao,
    Sự này biết tính thế nào được đây?
    Công nha vừa buổi sáng ngày,
    Quyết t́nh Hồ mới đoán ngay một bài.
    Lệnh quan ai dám căi lời,
    Eép t́nh mới gán cho người thổ quan.
    Ông tơ thực nhé đa đoan!
    Xe tơ sao khéo vơ quàng vơ xiên?
    Kiệu hoa áp thắng xuống thuyền,
    Lá màn rủ thấp ngọn đèn khêu cao.
    Nàng càng ủ liễu phai đào,
    Trăm phần nào có phần nào phần tươi?
    Đành thân cát lấp sóng vùi,
    Cướp công cha mẹ thiệt đời thông minh!
    Chân trời mặt bể lênh đênh,
    Nắm xương biết gởi tử sinh chốn nào?
    Duyên đâu ai dứt tơ đào,
    Nợ đâu ai đă dắt vào tận tay!
    Thân sao thân đến thế này?
    C̣n ngày nào cũng dư ngày ấy thôi!
    Đă không biết sống là vui,
    Tấm thân nào biết thiệt tḥi là thương!
    Một ḿnh cay đắng trăm đường,
    Thôi th́ nát ngọc tan vàng th́ thôi!
    Mảnh trăng đă gác non đoài,
    Một ḿnh luống những đứng ngồi chưa xong.
    Triều đâu nổi tiếng đùng đùng,
    Hỏi ra mới biết rằng sông Tiềnđường.
    Nhớ lời thần mộng rơ ràng,
    Này thôi hết kiếp đoạn trường là đây!
    Đạm Tiên nàng nhé có hay!
    Hẹn ta th́ đợi dưới này rước ta.
    Dưới đèn sẵn bức tiên hoa,
    Một thiên tuyệt bút gọi là để sau.
    Cửa bồng vội mở rèm châu,
    Trời cao sông rộng một màu bao la.
    Rằng: Từ công hậu đăi ta,
    Chút v́ việc nước mà ra phụ ḷng.
    Giết chồng mà lại lấy chồng,
    Mặt nào c̣n đứng ở trong cơi đời?
    Thôi th́ một thác cho rồi,
    Tấm ḷng phó mặc trên đời dưới sông!
    Trông vời con nước mênh mông,
    Đem ḿnh gieo xuống giữa ḍng trường giang.
    Thổ quan theo vớt vội vàng,
    Th́ đà đắm ngọc ch́m hương hương mất rồi!
    Thương thay cũng một kiếp người,
    Hại thay mang lấy sắc tài làm chi!
    Những là oan khổ lưu ly,
    Chờ cho hết kiếp c̣n ǵ là thân!
    Mười lăm năm bấy nhiêu lần,
    Làm gương cho khách hồng quần thử soi!
    Đời người đến thế th́ thôi,
    Trong cơ âm cực dương hồi khôn hay.
    Mấy người hiếu nghĩa xưa nay,
    Trời làm chi đến lâu ngày càng thương!
    Giác Duyên từ tiết giă màng,
    Đeo bầu quảy níp rộng đường vân du.
    Gặp bà Tam Hợp đạo cô,
    Thong dong hỏi hết nhỏ to sự nàng:
    Người sao hiếu nghĩa đủ đường,
    Kiếp sao rặt những đoạn trường thế thôi?
    Sư rằng: Phúc họa đạo trời,
    Cỗi nguồn cũng ở ḷng người mà ra.
    Có trời mà cũng tại ta,
    Tu là cỗi phúc t́nh là dây oan.
    Thúy Kiều sắc sảo khôn ngoan,
    Vô duyên là phận hồng nhan đă đành,
    Lại mang lấy một chữ t́nh,
    Khư khư ḿnh buộc lấy ḿnh vào trong.
    Vậy nên những chốn thong dong,
    Ơở không yên ổn ngồi không vững vàng.
    Ma đưa lối quỷ đem đường,
    Lại t́m những chốn đoạn trường mà đi.
    Hết nạn ấy đến nạn kia,
    Thanh lâu hai lượt thanh y hai lần.
    Trong ṿng giáo dựng gươm trần,
    Kề răng hùm sói gởi thân tôi đ̣i.
    Giữa ḍng nước dẫy sóng dồi,
    Trước hàm rồng cá gieo mồi vắng tanh.
    Oan kia theo măi với t́nh,
    Một ḿnh ḿnh biết một ḿnh ḿnh hay.
    Làm cho sống đọa thác đầy,
    Đoạn trường cho hết kiếp này mới thôi!
    Giác Duyên nghe nói rụng rời:
    Một đời nàng nhé thương ôi c̣n ǵ!
    Sư rằng: Song chẳng hề chi,
    Nghiệp duyên cân lại nhắc đi c̣n nhiều.
    Xét trong tội nghiệp Thúy Kiều,
    Mắc điều t́nh ái khỏi điều tà dâm,
    Lấy t́nh thâm trả nghĩa thâm,
    Bán ḿnh đă động hiếu tâm đến trời!
    Hại một người cứu muôn người,
    Biết đường khinh trọng biết lời phải chăng.
    Thửa công đức ấy ai bằng?
    Túc khiên đă rửa lâng lâng sạch rồi!
    Khi nên trời cũng chiều người,
    Nhẹ nhàng nợ trước đền bồi duyên sau.
    Giác Duyên dù nhớ nghĩa nhau,
    Tiềnđường thả một bè lau rước người.
    Trước sau cho vẹn một lời,
    Duyên ta mà cũng phúc trời chi không!
    Giác Duyên nghe nói mừng ḷng,
    Lân la t́m thú bên sông Tiềnđường,
    Đánh tranh chụm nóc thảm đường,
    Một gian nước biếc mây vàng chia đôi.
    Thuê năm ngư phủ hai người,
    Đóng thuyền chực bến kết chài giăng sông.
    Một ḷng chẳng quản mấy công,
    Khéo thay gặp gỡ cũng trong chuyển vần!
    Kiều từ gieo xuống duềnh ngân,
    Nước xuôi bỗng đă trôi dần tận nơi.
    Ngư ông kéo lưới vớt người,
    Ngẫm lời Tam Hợp rơ mười chẳng ngoa!
    Trên mui lướt mướt áo là,
    Tuy dầm hơi nước chưa ḷa bóng gương.
    Giác Duyên nhận thật mặt nàng,
    Nàng c̣n thiêm thiếp giấc vàng chưa phai.
    Mơ màng phách quế hồn mai,
    Đạm Tiên thoắt đă thấy người ngày xưa.
    Rằng: Tôi đă có ḷng chờ,
    Mất công mười mấy năm thừa ở đây.
    Chị sao phận mỏng phúc dày,
    Kiếp xưa đă vậy ḷng này dễ ai!
    Tâm thành đă thấu đến trời,
    Bán ḿnh là hiếu cứu người là thân.
    Một niềm v́ nước v́ dân,
    Âm công cất một đồng cân đă già!
    Đoạn trường sổ rút tên ra,
    Đoạn trường thơ phải đưa mà trả nhau.
    C̣n nhiều hưởng thụ về lâu,
    Duyên xưa tṛn trặn phúc sau dồi dào!
    Nàng c̣n ngơ ngẩn biết sao,
    Trạc Tuyền! nghe tiếng gọi vào bên tai.
    Giật ḿnh thoắt tỉnh giấc mai,
    Bâng khuâng nào đă biết ai mà nh́n.
    Trong thuyền nào thấy Đạm Tiên,
    Bên ḿnh chỉ thấy Giác Duyên ngồi kề.
    Thấy nhau mừng rỡ trăm bề,
    Dọn thuyền mới rước nàng về thảo lư.
    Một nhà chung chạ sớm trưa,
    Gió trăng mát mặt muối dưa chay ḷng.
    Bốn bề bát ngát mênh mông,
    Triều dâng hôm sớm mây lồng trước sau.
    Nạn xưa trút sạch lầu lầu,
    Duyên xưa chưa dễ biết đâu chốn này.
    Nỗi nàng tai nạn đă đầy,
    Nỗi chàng Kim Trọng bấy chầy mới thương.
    Từ ngày muôn dặm phù tang,
    Nửa năm ở đất Liêudương lại nhà.
    Vội sang vườn Thúy ḍ la,
    Nh́n xem phong cảnh nay đà khác xưa.
    Đầy vườn cỏ mọc lau thưa,
    Song trăng quạnh quẽ vách mưa ră rời.
    Trước sau nào thấy bóng người,
    Hoa đào năm ngoái c̣n cười gió đông.
    Xập xè én liệng lầu không,
    Cỏ lan mặt đất rêu phong dấu giày.
    Cuối tường gai góc mọc đầy,
    Đi về này những lối này năm xưa.
    Chung quanh lặng ngắt như tờ,
    Nỗi niềm tâm sự bây giờ hỏi ai?
    Láng giềng có kẻ sang chơi,
    Lân la sẽ hỏi một hai sự t́nh.
    Hỏi ông ông mắc tụng đ́nh,
    Hỏi nàng nàng đă bán ḿnh chuộc cha.
    Hỏi nhà nhà đă dời xa,
    Hỏi chàng Vương với cùng là Thúy Vân.
    Đều là sa sút khó khăn,
    May thuê viết mướn kiếm ăn lần hồi.
    Điều đâu sét đánh lưng trời,
    Thoắt nghe chàng thoắt rụng rời xiết bao!
    Vội han đi trú nơi nao,
    Đánh đường chàng mới t́m vào tận nơi.
    Nhà tranh vách đất tả tơi,
    Lau treo rèm nát trúc cài phên thưa.
    Một sân đất cỏ dầm mưa,
    Càng cao ngán nỗi càng ngơ ngẩn đường!
    Đánh liều lên tiếng ngoài tường,
    Chàng Vương nghe tiếng vội vàng chạy ra.
    Dắt tay vội rước vào nhà,
    Mái sau viên ngoại ông bà ra ngay.
    Khóc than kể hết niềm tây:
    Chàng ôi biết nỗi nước này cho chưa?
    Kiều nhi phận mỏng như tờ,
    Một lời đă lỗi tóc tơ với chàng!
    Gặp cơn gia biến lạ dường,
    Bán ḿnh nó phải t́m đường cứu cha.
    Dùng dằng khi bước chân ra,
    Cực trăm ngh́n nỗi dặn ba bốn lần.
    Trót lời nặng với lang quân,
    Mượn con em nó Thúy Vân thay lời.
    Gọi là trả chút nghĩa người,
    Sầu này dằng dặc muôn đời chưa quên!
    Kiếp này duyên đă phụ duyên,
    Dạ đài c̣n biết sẽ đền lai sinh.
    Mấy lời kư chú đinh ninh,
    Ghi ḷng để dạ cất ḿnh ra đi.
    Phận sao bạc bấy Kiều nhi!
    Chàng Kim về đó con th́ đi đâu?
    Ông bà càng nói càng đau,
    Chàng càng nghe nói càng dàu như dưa.
    Vật ḿnh vẫy gió tuôn mưa,
    Dầm dề giọt ngọc thẫn thờ hồn mai!
    Đau đ̣i đoạn ngất đ̣i thôi,
    Tỉnh ra lại khóc khóc rồi lại mê.
    Thấy chàng đau nỗi biệt ly,
    Nhận ngừng ông mới vỗ về giải khuyên:
    Bây giờ ván đă đóng thuyền,
    Đă đành phận bạc khôn đền t́nh chung!
    Quá thương chút nghĩa đèo ḅng,
    Ngh́n vàng thân ấy dễ ḥng bỏ sao?
    Dỗ dành khuyên giải trăm chiều,
    Lửa phiền càng dập càng khêu mối phiền.
    Thề xưa giở đến kim hoàn,
    Của xưa lại giở đến đàn với hương.
    Sinh càng trông thấy càng thương
    Gan càng tức tối ruột càng xót xa.
    Rằng: Tôi trót quá chân ra,
    Để cho đến nỗi trôi hoa giạt bèo.
    Cùng nhau thề thốt đă nhiều,
    Những điều vàng đá phải điều nói không!
    Chưa chăn gối cũng vợ chồng,
    Ḷng nào mà nỡ dứt ḷng cho đang?
    Bao nhiêu của mấy ngày đàng,
    C̣n tôi tôi một gặp nàng mới thôi!
    Nỗi thương nói chẳng hết lời,
    Tạ từ sinh mới sụt sùi trở ra.
    Vội về sửa chốn vườn hoa,
    Rước mời viên ngoại ông bà cùng sang.
    Thần hôn chăm chút lễ thường,
    Dưỡng thân thay tấm ḷng nàng ngày xưa.
    Đinh ninh mài lệ chép thơ,
    Cắt người t́m tơi đưa tờ nhắn nhe.
    Biết bao công mướn của thuê,
    Lâmthanh mấy độ đi về dặm khơi.
    Người một nơi hỏi một nơi,
    Mênh mông nào biết bể trời nơi nao?
    Sinh càng thảm thiết khát khao,
    Như nung gan sắt như bào ḷng son.
    Ruột tằm ngày một héo don,
    Tuyết sương ngày một hao ṃn ḿnh ve.
    Thẫn thờ lúc tỉnh lúc mê,
    Máu theo nước mắt hồn ĺa chiêm bao.
    Xuân huyên lo sợ biết bao,
    Quá ra khi đến thế nào mà hay!
    Vội vàng sắm sửa chọn ngày,
    Duyên Vân sớm đa se dây cho chàng.
    Người yểu điệu kẻ văn chương,
    Trai tài gái sắc xuân đương vừa th́.
    Tuy rằng vui chữ vu quy,
    Vui này đă cất sầu kia được nào!
    Khi ăn ở lúc ra vào,
    Càng âu duyên mới càng dào t́nh xưa.
    Nỗi nàng nhớ đến bao giờ,
    Tuôn châu đ̣i trận ṿ tơ trăm ṿng.
    Có khi vắng vẻ thư pḥng,
    Đốt ḷ hương giở phím đồng ngày xưa.
    Bẻ bai rủ rỉ tiếng tơ,
    Trầm bay nhạt khói gió đưa lay rèm.
    Dường như bên nóc bên thềm,
    Tiếng kiều đồng vọng bóng xiêm mơ màng,
    Bởi ḷng tạc đá ghi vàng,
    Tưởng nàng nên lại thấy nàng về đây.
    Những là phiền muộn đêm ngày,
    Xuân thu biết đă đổi thay mấy lần?
    Chế hoa gặp hội trường văn.
    Vương Kim cùng chiếm bảng xuân một ngày.
    Cửa trời rộng mở đường mây,
    Hoa chào ngơ hạnh hương bay dặm phần.
    Chàng Vương nhớ đến xa gần,
    Sang nhà Chung lăo tạ ân chu tuyền.
    T́nh xưa ân trả nghĩa đền,
    Gia thân lại mới kết duyên Châu Trần.
    Kim từ nhẹ bước thanh vân,
    Nỗi nàng càng nghĩ xa gần càng thương.
    ấy ai dặn ngọc thề vàng,
    Bây giờ kim mă ngọc đường với ai?
    Ngọn bèo chân sóng lạc loài,
    Nghĩ ḿnh vinh hiển thương người lưu ly.
    Vâng ra ngoại nhậm Lâmtruy,
    Quan sơn ngh́n dặm thê nhi một đoàn.
    Cầm đường ngày tháng thanh nhàn,
    Sớm khuya tiếng hạc tiếng đàn chiêm dao.
    Pḥng xuân trướng rủ hoa đào,
    Nàng Vân nằm bỗng chiêm bao thấy nàng.
    Tỉnh ra mới rỉ cùng chàng,
    Nghe lời chàng cũng hai đường tin nghi.
    Nọ Lâmthanh với Lâmtruy,
    Khác nhau một chữ hoặc khi có lầm.
    Trong cơ thanh khí tương tầm,
    Ơở đây hoặc có giai âm chăng là?
    Thăng đường chàng mới hỏi tra,
    Họ Đô có kẻ lại già thưa lên:
    Sự này đă ngoại mười niên,
    Tôi đà biết mặt biết tên rành rành.
    Tú bà cùng Mă Giám sinh,
    Đi mua người ở Bắckinh đưa về.
    Thúy Kiều tài sắc ai b́,
    Có nghề đàn lại đủ nghề văn thơ.
    Kiên trinh chẳng phải gan vừa,
    Liều ḿnh thế ấy phải lừa thế kia.
    Phong trần chịu đă ê chề,
    Tơ duyên sau lại xe về Thúc lang.
    Phải tay vợ cả phũ phàng,
    Bắt về Vôtích toan đường bẻ hoa.
    Bực ḿnh nàng phải trốn ra,
    Chẳng may lại gặp một nhà Bạc kia.
    Thoắt buôn về thoắt bán đi,
    Mây trôi bèo nổi thiếu ǵ là nơi!
    Bỗng đâu lại gặp một người,
    Hơn đời trí dũng nghiêng trời uy linh.
    Trong tay mười vạn tinh binh,
    Kéo về đóng chật một thành Lâmtruy.
    Tóc tơ các tích mọi khi,
    Oán th́ trả oán ân th́ trả ân.
    Đă nên có nghĩa có nhân,
    Trước sau trọn vẹn xa gần ngợi khen.
    Chưa tường được họ được tên,
    Sự này hỏi Thúc sinh viên mới tường.
    Nghe lời Đô nói rơ ràng,
    Tức th́ đưa thiếp mời chàng Thúc sinh.
    Nỗi nàng hỏi hết phân minh,
    Chồng con đâu tá tính danh là ǵ?

    Thúc rằng: Gặp lúc lưu ly,
    Trong quân tôi hỏi thiếu ǵ tóc tơ.
    Đại vương tên Hải họ Từ,
    Đánh quen trăm trận sức dư muôn người.
    Gặp nàng khi ở châu Thai,
    Lạ ǵ quốc sắc thiên tài phải duyên.
    Vẫy vùng trong bấy nhiêu niên,
    Làm nên động địa kinh thiên đùng đùng.
    Đại quân đồn đóng cơi đông,
    Về sau chẳng biết vân mồng làm sao.
    Nghe tường ngành ngọn tiêu hao,
    Ḷng riêng chàng luống lao đao thẫn thờ.
    Xót thay chiếc lá bơ vơ,
    Kiếp trần biết giũ bao giờ cho xong?
    Hoa trôi nước chảy xuôi ḍng,
    Xót thân ch́m nổi đau ḷng hợp tan!
    Lời xưa đă lỗi muôn vàn,
    Mảnh hương c̣n đó phím đàn c̣n đây,
    Đàn cầm khéo ngẩn ngơ dây,
    Lửa hương biết có kiếp này nữa thôi?
    B́nh bồng c̣n chút xa xôi,
    Đỉnh chung sao nỡ ăn ngồi cho an!
    Rắp mong treo ấn từ quan,
    Mấy sông cũng lội mấy ngàn cũng pha.
    Dấn ḿnh trong áng can qua,
    Vào sinh ra tử họa là thấy nhau.
    Nghĩ điều trời thẳm vực sâu,
    Bóng chim tăm cá biết đâu mà nh́n!
    Những là nấn ná đợi tin,
    Nắng mưa biết đă mấy phen đổi dời?
    Năm mây bỗng thấy chiếu trời,
    Khâm ban sắc chỉ đến nơi rành rành.
    Kim th́ cải nhậm Namb́nh,
    Chàng Vương cũng cải nhậmt hành Phúdương.
    Sắm xanh xe ngựa vội vàng,
    Hai nhà cùng thuận một đường phó quan.
    Xảy nghe thế giặc đă tan,
    Sóng êm Phúckiến lửa tàn Chiếtgiang.
    Được tin Kim mới rủ Vương,
    Tiện đường cùng lại t́m nàng sau xưa.
    Hàngchâu đến đó bây giờ,
    Thật tin hỏi được tóc tơ rành rành.
    Rằng: Ngày hôm nọ giao binh,
    Thất cơ Từ đă thu linh trận tiền.
    Nàng Kiều công cả chẳng đền,
    Lệnh quan lại bắt ép duyên thổ tù.
    Nàng đă gieo ngọc trầm châu,
    Sông Tiềnđường đó ấy mồ hồng nhau!
    Thương ôi! không hợp mà tan,
    Một nhà vinh hiển riêng oan một nàng!
    Chiêu hồn thiết vị lễ thường,
    Giải oan lập một đàn tràng bên sông.
    Ngọn triều non bạc trùng trùng,
    Vời trông c̣n tưởng cánh hồng lúc gieo.
    T́nh thâm bể thảm lạ điều,
    Nào hồn tinh vệ biết theo chốn nào?
    Cơ duyên đâu bông lạ sau,
    Giác Duyên đâu bỗng t́m vào đến nơi.
    Trông lên linh vị chữ bài,
    Thất kinh mới hỏi: Những người đâu ta?
    Với nàng thân thích gần xa,
    Người c̣n sao bỗng làm ma khóc người?
    Nghe tin nhơ nhác rụng rời,
    Xúm quanh kể lể rộn lời hỏi tra:
    Này chồng này mẹ này cha,
    Này là em ruột này là em dâu.
    Thật tin nghe đă bấy lâu,
    Pháp sư dạy thế sự đâu lạ dường!
    Sư rằng: Nhân quả với nàng,
    Lâmtruy buổi trước Tiềnđường buổi sau.
    Khi nàng gieo ngọc trầm châu,
    Đón nhau tôi đă gặp nhau rước về,
    Cùng nhau nương cửa bồ đề,
    Thảo am đó cũng gần kề chẳng xa.
    Phật tiền ngày bạc lân la,
    Đăm đăm nàng cũng nhớ nhà khôn khuây.
    Nghe tin nở mặt nở mày,
    Mừng nào lại quá mừng này nữa chăng?
    Từ phen chiếc lá ĺa rừng,
    Thăm t́m luống những liệu chừng nước mây.
    Rơ ràng hoa rụng hương bay,
    Kiếp sau họa thấy kiếp này hẳn thôi.
    Minh dương đôi ngả chắc rồi,
    Cơi trần mà lại thấy người cửu nguyên!
    Cùng nhau lạy tạ Giác Duyên,
    Bộ hành một lũ theo liền một khi.
    Bẻ lau vạch cỏ t́m đi,
    T́nh thâm luống hăy hồ nghi nửa phần.
    Quanh co theo dải giang tân,
    Khỏi rừng lau đă tới sân Phật đường.
    Giác Duyên lên tiếng gọi nàng,
    Pḥng trong vội dạo sen vàng bước ra.
    Trông xem đủ mặt một nhà:
    Xuân già c̣n khỏe huyên già c̣n tươi.
    Hai em phương trưởng ḥa hai,
    Nọ chàng Kim đó là người ngày xưa!
    Tưởng bây giờ là bao giờ,
    Rơ ràng mở mắt c̣n ngờ chiêm bao!
    Giọt châu thánh thót quẹn bào,
    Mừng mừng tủi tủi xiết bao là t́nh!
    Huyên già dưới gối gieo ḿnh,
    Khóc than ḿnh kể sự ḿnh đầu đuôi:
    Từ con lưu lạc quê người,
    Bèo trôi sóng vỗ chốc mười lăm năm!
    Tính rằng sông nước cát lầm,
    Kiếp này ai lại c̣n cầm gặp đây!
    Ông bà trông mặt cầm tay,
    Dung quang chẳng khác chi ngày bước ra.
    Bấy chầy dăi nguyệt dầu hoa,
    Mười phần xuân có gầy ba bốn phần.
    Nỗi mừng biết lấy chi cân?
    Lời tan hợp chuyện xa gần thiếu đâu!
    Hai em hỏi trước han sau,
    Đứng trông chàng cũng trở sầu làm tươi.
    Quây nhau lạy trước Phật đài,
    Tái sinh trần tạ ḷng người từ bi.
    Kiệu hoa giục giă tức th́,
    Vương ông dạy rước cùng về một nơi.
    Nàng rằng: Chút phận hoa rơi,
    Nửa đời nếm trải mọi mùi đắng cay.
    Tính rằng mặt nước chân mây,
    Ḷng nào c̣n tưởng có rày nữa không?
    Được rày tái thế tương phùng.
    Khát khao đă thỏa tấm ḷng lâu nay!
    Đă đem ḿnh bỏ am mây,
    Tuổi này gởi với cỏ cây cũng vừa.
    Mùi thiền đă bén muối dưa,
    Màu thiền ăn mặc đă ưa nâu sồng.
    Sự đời đă tắt lửa ḷng,
    C̣n chen vào chốn bụi hồng làm chi!
    Dở dang nào có hay ǵ,
    Đă tu tu trót quá th́ th́ thôi!
    Trùng sinh ân nặng bể trời,
    Ḷng nào nỡ dứt nghĩa người ra đi?
    Ông rằng: Bỉ thử nhất th́,
    Tu hành th́ cũng phải khi ṭng quyền.
    Phải điều cầu Phật cầu Tiên,
    T́nh kia hiếu nọ ai đền cho đây?
    Độ sinh nhờ đức cao dày,
    Lập am rồi sẽ rước thầy ở chung.
    Nghe lời nàng phải chiều ḷng,
    Giă sư giă cảnh đều cùng bước ra.
    Một nhà về đến quan nha,
    Đoàn viên vội mở tiệc hoa vui vầy.
    Tàng tàng chén cúc dở say,
    Đứng lên Vân mới giăi bày một hai.
    Rằng: Trong tác hợp cơ trời.
    Hai bên gặp gỡ một lời kết giao.
    Gặp cơn b́nh địa ba đào,
    Vậy đem duyên chị buộc vào cho em.
    Cũng là phận cải duyên kim,
    Cũng là máu chảy ruột mềm chớ sao?
    Những là rày ước mai ao,
    Mười lăm năm ấy biết bao nhiêu t́nh!
    Bây giờ gương vỡ lại lành,
    Khuôn thiêng lừa lọc đă đành có nơi.
    C̣n duyên may lại c̣n người,
    C̣n vầng trăng bạc c̣n lời nguyền xưa.
    Quả mai ba bảy dương vừa,
    Đào non sớm liệu xe tơ kịp th́.
    Dứt lời nàng vội gạt đi:
    Sự muôn năm cũ kể chi bây giờ?
    Một lời tuy có ước xưa,
    Xét ḿnh dăi gió dầu mưa đă nhiều.
    Nói càng hổ thẹn trăm chiều,
    Thà cho ngọn nước thủy triều chảy xuôi!
    Chàng rằng: Nói cũng lạ đời,
    Dẫu ḷng kia vậy c̣n lời ấy sao?
    Một lời đă trót thâm giao,
    Dưới dày có đất trên cao có trời!
    Dẫu rằng vật đổi sao dời,
    Tử sinh cũng giữ lấy lời tử sinh!
    Duyên kia có phụ chi t́nh,
    Mà toan sẻ gánh chung t́nh làm hai?
    Nàng rằng: Gia thất duyên hài,
    Chút ḷng ân ái ai ai cũng ḷng.
    Nghĩ rằng trong đạo vợ chồng,
    Hoa thơm phong nhị trăng ṿng tṛn gương.
    Chữ trinh đáng giá ngh́n vàng,
    Đuốc hoa chẳng thẹn với chàng mai xưa.
    Thiếp từ ngộ biến đến giờ,
    Ong qua bướm lại đă thừa xấu xa.
    Bấy chầy gió táp mưa sa.
    Mấy trăng cũng khuyết mấy hoa cũng tàn.
    C̣n chi là cái hồng nhan,
    Đă xong thân thế c̣n toan nỗi nào?
    Nghĩ ḿnh chẳng hổ ḿnh sao,
    Dám đem trần cấu dự vào bố kinh!
    Đă hay chàng nặng v́ t́nh,
    Trông hoa đèn chẳng thẹn ḿnh lắm ru!
    Từ rày khép cửa pḥng thu
    Chẳng tu th́ cũng như tu mới là!
    Chàng dù nghĩ đến t́nh xa,
    Đem t́nh cầm sắt đổi ra cầm cờ.
    Nói chi kết tóc xe tơ,
    Đă buồn cả ruột mà dơ cả đời!
    Chàng rằng: Khéo nói nên lời,
    Mà trong lẽ phải có người có ta!
    Xưa nay trong đạo đàn bà,
    Chữ trinh kia cũng có ba bảy đường,
    Có khi biến có khi thường,
    Có quyền nào phải một đường chấp kinh.
    Như nàng lấy hiếu làm trinh,
    Bụi nào cho đục được ḿnh ấy vay?
    Trời c̣n để có hôm nay,
    Tan sương đầu ngơ vén mây giữa trời.
    Hoa tàn mà lại thêm tươi,
    Trăng tàn mà lại hơn mười rằm xưa.
    Có điều chi nữa mà ngờ,
    Khách qua đường để hững hờ chàng Tiêu!
    Nghe chàng nói đă hết điều,
    Hai thân th́ cũng quyết theo một bài.
    Hết lời khôn lẽ chối lời,
    Cúi đầu nàng những ngắn dài thở than.
    Nhà vừa mở tiệc đoàn viên,
    Hoa soi ngọn đuốc hồng chen bức là.
    Cùng nhau giao bái một nhà,
    Lễ đà đủ lễ đôi đà xứng đôi.
    Động pḥng d́u dặt chén mồi,
    Bâng khuâng duyên mới ngậm ngùi t́nh xưa.
    Những từ sen ngó đào tơ,
    Mười lăm năm mới bây giờ là đây!
    T́nh duyên ấy hợp tan này,
    Bi hoan mấy nỗi đêm chầy trăng cao.
    Canh khuya bức gấm rủ thao,
    Dưới đèn tỏ dạng má đào thêm xuân.
    T́nh nhân lại gặp t́nh nhân,
    Hoa xưa ong cũ mấy phân chung t́nh.
    Nàng rằng: Phận thiếp đă đành,
    Có làm chi nữa cái ḿnh bỏ đi!
    Nghĩ chàng nghĩa cũ t́nh ghi,
    Chiều ḷng gọi có xướng tùy mảy may.
    Riêng ḷng đă thẹn lắm thay,
    Cũng đà mặt dạn mày dày khó coi!
    Những như âu yếm vành ngoài,
    C̣n toan mở mặt với người choqua.
    Lại như những thói người ta,
    Vớt hương dưới đất bẻ hoa cuối mùa.
    Khéo là giở nhuốc bày tṛ,
    C̣n t́nh đâu nữa là thù đấy thôi!
    Người yêu ta xấu với người,
    Yêu nhau th́ lại bằng mười phụ nhau!
    Cửa nhà dù tính về sau,
    Th́ c̣n em đó lọ cầu chị đây.
    Chữ trinh c̣n một chút này,
    Chẳng cầm cho vững lại giày cho tan!
    C̣n nhiều ân ái chan chan,
    Hay ǵ vầy cánh hoa tàn mà chơi?
    Chàng rằng: Gắn bó một lời,
    Bỗng không cá nước chim trời lỡ nhau.
    Xót người lưu lạc bấy lâu,
    Tưởng thề thốt nặng cũng đau đớn nhiều!
    Thương nhau sinh tử đă liều,
    Gặp nhau c̣n chút bấy nhiêu là t́nh.
    Chừng xuân tơ liễu c̣n xanh,
    Nghĩ rằng chưa thoát khỏi vành ái ân.
    Gương trong chẳng chút bụi trần,
    Một lời quyết hẳn muôn phần kính thêm!
    Bấy lâu đáy bổ ṃ kim,
    Là nhiều vàng đá phải t́m trăng hoa?
    Ai ngờ lại họp một nhà,
    Lọ là chăn gối mới ra sắt cầm!
    Nghe lời sửa áo cài trâm,
    Khấu đầu lạy tạ cao thâm ngh́n trùng:
    Thân tàn gạn đục khơi trong,
    Là nhờ quân tử khác ḷng người ta.
    Mấy lời tâm phúc ruột rà,
    Tương tri đường ấy mới là tương tri!
    Chở che đùm bọc thiếu ǵ,
    Trăm năm danh tiết cũng v́ đêm nay!
    Thoắt thôi tay lại cầm tay,
    Càng yêu v́ nết càng say v́ t́nh.
    Thêm nến giá nối hương b́nh,
    Cùng nhau lại chuốc chén quỳnh giao hoan.
    T́nh xưa lai láng khôn hàn,
    Thong dong lại hỏi ngón đàn ngày xưa.
    Nàng rằng: V́ mấy đường tơ,
    Lầm người cho đến bây giờ mới thôi!
    Ăn năn th́ sự đă rồi!
    Nể ḷng người cũ vâng lời một phen.
    Phim đàn d́u dặt tay tiên,
    Khói trầm cao thấp tiếng huyền gần xa.
    Khúc đâu đầm ấm dương ḥa,
    ấy là hồ điệp hay là Trang sinh.
    Khúc đâu êm ái xuân t́nh,
    ấy hồn Thục đế hay ḿnh đỗ quyên,
    ấm sao hạt ngọc Lamđiều mới đông!
    Lọt tai nghe suốt năm cung,
    Tiếng nào là chẳng năo nùng xôn xao.
    Chàng rằng: Phổ ấy tay nào,
    Xưa sao sầu thảm nay sao vui vầy?
    Tẻ vui bởi tại ḷng này,
    Hay là khổ tận đến ngày cam lai?
    Nàng rằng: V́ chút nghề chơi,
    Đoạn trường tiếng ấy hại người bấy lâu!
    Một phen tri kỷ cùng nhau,
    Cuốn dây từ đấy về sau cũng chừa.
    Chuyện tṛ chưa cạn tóc tơ,
    Gà đà gáy sáng trời vừa rạng đông.
    T́nh riêng chàng lại nói ṣng,
    Một nhà ai cũng lạ lùng khen lao.
    Cho hay thục nữ chí cao,
    Phải người sớm mận tối đào như ai?
    Hai t́nh vẹn vẽ ḥa hai,
    Chẳng trong chăn gối cũng ngoài cầm thơ.
    Khi chén rượu khi cuộc cờ,
    Khi xem hoa nở khi chờ trăng lên.
    Ba sinh đă phỉ mười nguyền,
    Duyên đôi lứa cũng là duyên bạn bầy.
    Nhớ lời, lập một am mây,
    Khiến người thân tín rước thầy Giác Duyên.
    Đến nơi đóng cửa cài then,
    Rêu trùm kẽ ngạch cỏ lên mái nhà,
    Sư đà hái thuốc phương xa,
    Mây bay hạc lánh biết là t́m đâu?
    Nặng v́ chút nghĩa bấy lâu,
    Trên am cứ giữ hương dầu hôm mai.
    Một nhà phúc lộc gồm hai,
    Ngh́n năm dằng dặc quan giai lần lần.
    Thừa gia chẳng hết nàng Vân,
    Một cây cù mộc một sân quế ḥe.
    Phong lưu phú quư ai b́,
    Vườn xuân một cửa để bia muôn đời.
    Ngẫm hay muôn sự tại trời,
    Trời kia đă bắt làm người có thân.
    Bắt phong trần phải phong trần,
    Cho thanh cao mới được phần thanh cao.
    Có đâu thiên vị người nào,
    Chữ tài chữ mệnh dồi dào cả hai,
    Có tài mà cậy chi tài,
    Chữ tài liền với chữ tai một vần.
    Đă mang lấy nghiệp vào thân,
    Cũng đừng trách lẫn trời gần trời xa.
    Thiện căn ở tại ḷng ta,
    Chữ tâm kia mới bằng ba chữ tài.
    Lời quê chắp nhặt dông dài,
    Mua vui cũng được một vài trống canh.

    The End